Maandelijks archief: december 2016

A Hidden Revolution – Rivkin

Een studie over de Farizeeën. Hun Hebreeuwse naam was ‘Perushim’, op zijn Grieks ‘Pharisaoi’ een vertaling uit het Hebreeuws in de meervoudsvorm, vandaar de ‘oi’.
De schrijver probeert de Farizeeën vanuit drie bronnen te definiëren, namelijk Josephus, het Nieuwe Testament en de zgn. Tannaïtische literatuur, dat zijn de Mishna, Tosefta (een compilatie van de Joodse mondelinge wet uit de periode van de Mishna) en de Beraitoth.
Allereerst de geschriften van Flavius Josephus. Hieruit leidt de schrijver af dat de Farizeeën erg machtig waren en brede steun hadden van het volk. Ze hielden zich aan de geschreven wetten uit de Thora, maar ook aan de Ongeschreven wetten, die geacht werden overgeleverd te zijn door de Vaders. De Sadduceeën daarentegen hielden alleen de geschreven wetten. Toen koning en hogepriester Johannes Hyrcanus zich tegen de Farizeeën keerde en zich aansloot bij de Sadduceeën, brak er een hevige burgeroorlog uit. Na lange tijd en strijd kwamen de Farizeeën weer aan de macht. Josephus noemt ook nog dat de Farizeeën naar verhouding mild waren en geen doodstraf zouden uitspreken bij bv belediging van de koning. Lees verder

Eenvoudige Islam

Recent kwam ik terecht op een interessante website: simpleislam.weebly.com. In diverse talen te lezen, waaronder Nederlands. Hoewel ik nog niet alles gelezen heb, lijkt de centrale boodschap ongeveer dit: de Koran is prima. De Hadith echter is onbetrouwbaar. Er is daarin heel veel geschreven over wat de Profeet heeft gezegd en gedaan. Maar het is wel honderden jaren later opgeschreven. En het is zoveel, dat het voor de gemiddelde gelovige ondoenlijk is om dat allemaal gelezen te hebben. Dus ben je afhankelijk van religieuze wetenschappers, o.a. de Imams. Als de vraag dus is: ‘Wat zegt de Islam over dit of dat’, ben je afhankelijk van de ideeën van de betrokken expert. Daarnaast, aldus de schrijver, is er in de Koran zelf geen enkele onderbouwing voor zoiets als Hadith. Het lijkt er dus op dat een groot deel van alle extremistische uitingen van tegenwoordig een gevolg zijn van boze Imams die de Hadith voor hun eigen boze karretje spannen. In Spanje was er recent nog zo’n boze imam.

Dit is echter een algemeen menselijke eigenschap denk ik. In het verleden zijn er bijvoorbeeld in de Gereformeerde kerken splitsingen geweest die veel ellende en familiedrama’s hebben veroorzaakt. Dat ging soms over thema’s die een gewoon mens niet zou verzinnen. Wat te denken van iets als ‘veronderstelde wedergeboorte’. Ook dominees waren in staat de Bijbel naar hun eigen idee te zetten. Het volk volgde veelal niet de leer maar de dominee, of de groep die het grootst of leukst was. Maar ze gooiden geen bommen, dat is wel een verschil.

Een en ander sterkt mij in mijn overtuiging dat eeuwenoude teksten een slecht medium zijn om absolute religieuze waarheden uit te halen. De Boeddha adviseerde om alles wat je gezegd en geleerd wordt, te onderzoeken op het waarheids gehalte. Dat moet je niet door een dominee of imam laten doen.

Bewaren

Scientific American november 2016

Opwarming, een verontrustende gedachte …

Doordat de aarde steeds warmer wordt, komen ziekten die tot voor kort alleen in zuidelijke streken voorkwamen, ook steeds verder noordelijk voor. En dat is niet het enige. Met het steeds dieper ontdooien van het permafrost komen ook steeds meer ziektekiemen vrij die bv 30.000 jaren of langer ingevroren waren. Denk aan antrax. Er kunnen ook andere, onbekende ziektekiemen vrijkomen.

 

 

Red Mars – Kim Stanley Robinson

red-mars-kim-stanley-robinsonThema is de eerste kolonisatie van Mars. Dat is interessant, de meeste SF boeken beschrijven wel een gekoloniseerde planeet, maar niet het proces. Het gaat een beetje naar een Antarctica model. Honderd mannen en vrouwen gaan op weg in een internationale missie. Details bespreek ik niet. In het boek komen de sociologische en psychologische zaken ruim aan de orde. Ook de logistiek. De schrijver heeft zich goed in de planeet ingelezen en kan een goed Marsgevoel oproepen. Het besef dat de kolonisten meer zijn dan een wetenschappelijke expeditie begint rond te zingen, zouden ze niet een nieuwe, niet aardse regeringsstructuur kunnen aannemen? Maar na de landing neemt de bouw en organisatie alle aandacht. En het fijnstof is overal en dringt overal in door.
Maar dan volgt een Marsjaar lang veel werk, het hele dorp met alle fabrieken etc moet worden opgebouwd. De groepsdynamiek werkt geweldig, roddel, achterklap, politiek, relaties.
Een aantal kolonisten maakt een lange verkenningstocht naar de noordpool, er worden grote hoeveelheden water gevonden. De discussie over Terraficatie van de planeet begint weer te spelen. Er zijn felle tegenstanders die vinden dat de planeet zo moet blijven als ze is, de anderen vinden dat je in de toekomst gewoon buiten moet kunnen lopen zonder een dosis straling te incasseren. Ondertussen zijn er nog meer kolonisten gestuurd. Arabieren, die meteen op Phobos een moskee willen bouwen, Zwitserse wegenbouwers en nog veel meer. Die Zwitserse wegenbouwers hebben een frisse kijk. Mars is Mars en meer dan een groot park zal het nooit worden.
Op Mars wordt door genetici een ouderdomsremmer ontwikkeld. Op Aarde leidt dat tot grote onrust. John Boone, namens de UN de verantwoordelijke op Mars krijgt te maken met aanslagen, hij probeert uit te zoeken waarom en door wie.
Ik ga hier niet in details, maar uiteindelijk komt het hier op neer dat Aardse landen, samen met multinationals, Mars voor hun eigen doelen willen gebruiken. Er zijn veel grondstoffen op Mars. De eerste kolonisten verzetten zich daartegen. Zij zijn eigenlijk een nieuwe natie, krijgen een kans om een nieuwe wereld te scheppen, dat laten ze zich niet afnemen.
De multinationals worden steeds invloedrijker, er worden steeds meer mensen naar Mars versleept die in soms erbarmelijke toestanden moeten werken. Uiteindelijk breekt er een revolutie uit, Martianen tegen beveiligers van de multinationals. De koepels van verschillende steden worden doorboord met akelige gevolgen. De ruimtelift wordt door de opstandelingen vernietigd.
Eigenlijk begint het boek nu wel erg lang te worden. Ik word wat ongeduldig maar het gaat maar door. Wegens de gevechten, de klimaatverandering en en de grote hoeveelheden water die op de planeet zijn gekwakt via water asteroïden ontstaan er overstromingen. De ‘Eerste honderd’ trekken zich terug onder een gletsjer, onvindbaar voor de rest van Mars. Op Aarde is zoveel onrust en oorlog dat de beschaving daar dreigt in te storten.
Al met al een mooi boek, geschreven met kennis over Mars van zo’n 20 jaren geleden (nu 2016). De schrijver geeft veel aandacht aan geschiedenis, wetenschap, interacties etc. Erg nuttig, maar ook erg veel en niet altijd nodig voor de draad van het verhaal.

Het tweede deel kabbelt in dezelfde trant voort. De kolonisatie gaat door. Met veel gedoe worden de transnats beteugeld. Een Mars regering wordt gevormd. Het derde deel, Blue Mars, laat een Mars zien met kanalen en zeeën,  steden en dorpen, een atmosfeer waar je zonder pak in rond kunt lopen. De ontginning van het zonnestelsel komt op gang. De manen van de grote gasreuzen, Mercurius en ook Venus. Een asteroïde wordt met bevolking en al op weg getsuurd naar een planeet richting Aldebaran.

Ook de laatste twee boeken zitten bomvol detail. Ik kon de boeken eigenlijk niet wegleggen, maar heb sommige stukken diagonaal gelezen. Ook deel 2 en 3 zijn aanraders, maar trek de tijd er voor uit!

Luther, zijn weg en werk – W.J. Kooiman

Als kersvers lid van de Evangelisch-Lutherische kirche moet ik natuurlijk wel mijn kennis over deze man wat opfrissen. De grote lijn zal ik niet bespreken, zie daarvoor oa HIER.
Dit boek uit 1959 geeft niet alleen een historisch verslag, maar zet Luther ook neer als kind van zijn tijd, namelijk een late middeleeuwer. Hij is door een diep dal gegaan en zag helemaal onderin het licht: alleen de genade van God redt de mens. Daar kan niets anders aan bijdragen, geen aflaten, niets. Hij was bijzonder strijdbaar en schreef bijzonder veel.
Een aantal gedachten uit het boek blijven me wat bezighouden:

Niets is zo klein, of God is nog kleiner. Niets is zo groot, of God is nog groter etc.
God is in alles. Want als Hij het schept en onderhoudt, moet Hij er zelf in zijn, moet Hij Zijn creatuur in haar allerbinnenste kern en haar allerbuitentenste kleed zelf in stand houden.

We kunnen God niet kennen uit natuur en geschiedenis. Wat wij in het leven van natuur en geschiedenis met onze eigen ogen zien, is altijd maar een masker en aardse, verwrongen, vaak verwrongen verschijningsvorm. Wij vermoeden God daarachter, wij weten dat Hij daarin is.

Een paar uitspraken uit het boek. Luthers ideeën zijn ook voor politieke doeleinden gebruikt, hij gruwde daarvan.  In het laatste hoofdstuk wordt zijn houding tegenover de Joden besproken. Die was fout en kwam voort uit onbegrip dat zij niet inzagen dat de nieuwe Bijbelse uitleg ook hen aanging en dat ze zich niet bekeerden. Hij was geen antisemiet. Dat zegt dhr Kooiman tenminste. Maar Luther was geen heilige. Hij had fouten. Hij heeft aanzet gegeven tot een bepaalde ontwikkeling, meer niet. De neiging om allerlei belangrijke mensen te verheerlijken moeten we hier echt onderdrukken. Mijn Lutherische kerk heeft afstand genomen van zijn ideeën over joden. Gewoon fout, slecht, middeleeuws.

Wat duidelijk wordt, is dat je moet oppassen om iemand volledig te volgen. Iedereen heeft ergens een vreemde knoop aan zijn jas. Mijn favoriete aforisme: ‘Geloof degenen die de waarheid zoeken, twijfel aan degenen die haar hebben gevonden’ gaat ook hier op. Luthers persoonlijke ervaring kleurt sterk zijn hele leer.

Een belangrijk onderdeel is de leer van de twee rijken (volgens pfarrer Maenl  ‘Zwei Regimenten’): het rijk Gods en het wereldse rijk.
Ondanks het feit dat hij toch wel als geweldig mens wordt neergezet, is er ook wel aandacht voor zijn onhebbelijkheden en woede uitbarstingen. Het is een prachtig boek. Het is vast nog wel ergens bij een antiquariaat te krijgen. Doen!