Gods Philosophers – James Hannam

Wetenschap in de Middeleeuwen. De schrijver keert zich behoorlijk fel tegen alle lieden die de Middeleeuwen beschrijven als ‘duister, achtergebleven, stilstand’ etc. Deze terminologie komt met name uit de 17e eeuw en dan met name van protestantse zijde, waar men de katholieken allerlei vervelende zaken wil aanmeten. Feit is dat de Katholieke kerk geen probleem had met natuurfilosofisch onderzoek, want dat was het meestal. God had alles geschapen en was zelf niet gebonden aan natuurwetten. Maar Hij had zijn schepping zò gemaakt dat die bestudeerbaar was voor mensen. Zo kon je meer over God leren. Zowel in de Islam als het Katholieke Christendom was dit het uitgangspunt. De vrijheid van denken was groot, maar je moest niet in Theologisch gebied komen. Bijvoorbeeld de ‘atoomtheorie’ botste met de transsubstantiatieleer en werd dus aan banden gelegd. Er zijn maar weinig geleerden verbrand. Het ontleden van een lichaam gaf ook geen problemen. Vesalius werd niet verbrand, Servet wel, die was ook anatoom, maar werd door Calvijn (protestant) verbrand vanwege zijn ideeën over de triniteit. Het verhaal van Gallileo die met de brandstapel werd bedreigd als hij zijn stelling niet zou herroepen, ligt wat subtieler. De twist ging niet alleen over zijn astronomische denkbeelden, maar ook hoe hij de paus (Urbanus VIII) te kijk zette in één van zijn boeken. Katholieken waren gewend om Bijbelteksten niet altijd letterlijk te nemen. In de Middeleeuwen werd dus veel vooruitgang geboekt in de wetenschap, er werden veel uitvindingen gedaan. De Universiteit werd uitgevonden. De Zwarte Dood bracht een kentering in de ontwikkeling teweeg. Wat men in de Middeleeuwen vrijwel niet deed was experimenteren. Men schreef over wat men zag of meende te zien en verder was Aristoteles toch wel de verkondiger van de waarheid, ook als het niet klopte.

Interessant is de rol van het Latijn als lingua franca voor geleerden. Zij konden uit ieder land in Europa naar een andere universiteit trekken en gewoon in het Latijn verder argumenteren. De mobiliteit van geleerden was bijzonder groot. En alles was Katholiek, dat maakte het leven ook wel overzichtelijk. De rol van het Latijn als levende taal viel snel weg in de zg. Renaissance. Men vond het Latijn ineens plat en boers en het moest allemaal weer terug naar het ‘zuivere’ Latijn (dat waarschijnlijk nooit door iemand werd gesproken).
Hierboven heb ik alleen de algemene strekking van het boek weergegeven. De schrijver gaat plezierig diep in op allerlei ontwikkelingen uit die tijd. De middeleeuwers waren niet gek, er werd van alles ontwikkeld. Maar het was een gewelddadige tijd. Mensen werden meestal niet oud, stierven aan onbegrepen ziekten, werden uitgebuit door onbereikbare heersers, moesten meevechten in allerlei oorlogen. Je kunt alleen maar blij zijn dat je niet in die tijd leeft.
Een van de betere boeken!

Halal Monk

The conversations

The islamic world is full of beautiful spirituality and mesmerising art. Both have the capability to fulfill the soul and bring us closer to God.

The monk therefore wished to learn from spiritual teachers and wanted to listen to inspiring artists. He wanted to dialogue with them in order to discover new ways of thinking. He wanted to talk with them about the world’s situation and how to solve its problems.

Het tweede boek van Jonas Slaats dat ik lees. Alleen in de engelstalige boeken noemt hij zich Jonas Yunus Atlas .  Alle interviews zijn terug te vinden op www. halalmonk.com. Alle andere tekst niet. De ‘Monk’ begint zijn queeste in New York, bij Feisal Abdul Rauf die de zg ‘Ground-zero-mosque’ wilde starten. De definitie van ‘Moslim’ is erg breed. De doodstraf voor mensen die een andere religie willen aanhangen is fout en had te maken met de oorlogssituatie waar de oergemeente destijds te maken had. Elke regio ontwikkelt zijn eigen soort Islam (er zijn dus genoeg regio’s waar ‘bekering’ wel degelijk de doodsstraf waardig is). De Monk spreekt diverse Moslims uit verschillende landen en culturen. Ik moet zeggen, als ik dat allemaal lees denk ik: waarom word ik geen Moslim? En inderdaad, wat ik lees is niet verkeerd. Openheid, tolerantie, mooie filosofie etc. De Monk komt uiteindelijk tot de conclusie dat hij weliswaar Christen blijft, maar Mohammed accepteert als de laatste profeet. Maar dan denk ik aan al die boze mannen met baardjes die altijd beledigd zijn, over een vrouw die de Profeet (pbuh) zou hebben beledigd in Pakistan etc. Recent weer een aanslag in de Filippijnen. De verdienste van dit boek is dat het een bijzonder mooie kant van Islam laat zien die ondergesneeuwd dreigt te raken door bovengenoemde types. Interessant is de rol van de Petro-Islam die de wereld dreigt te domineren. Saoudi-Arabisch Wahabisme dat verspreid wordt met olie dollars. Veel van de geïnterviewde personen zien daarin een groot probleem. Ik ben het wel met hen eens.

St. Paul, The misunderstood Apostle – Karen Armstrong

Dit boek beschrijft het leven van de apostel Paulus. Belangrijkste bron zijn de Nieuwtestamentische boeken. Er zijn ook wel enige buitenbijbelse bronnen, maar niet veel. De Handelingen der Apostelen is een beetje verdacht, te veel wonderen en historisch ook dubieus. Er wordt van uitgegaan dat 7 brieven echt van Paulus zijn, namelijk 1 Thessalonicenzen, Galaten, 1 en 2 Korinthe, Philippenzen, Philemon en de Romeinenbrief.
De rest: Kolossenzen, Efeze, 2 Thessalonicenzen, 1 en 2 Timoteüs en Titus werden geschreven door anderen onder zijn naam geschreven in de late tweede eeuw.
Er zijn ook teksten toegevoegd die niet van Paulus zijn. Te denken valt aan de vrouwonvriendelijke teksten.
Dit boek bevat veel informatie die je na één lezing nog niet allemaal hebt verwerkt. Twee keer lezen is niet overbodig. Er staan ook wel grappige dingen in. Paulus werkte als tentenmaker. Zwaar werk met zware stof. Ruwe handen kreeg hij daarvan die hem het schrijven onmogelijk maakten. Hij dicteerde daarom liever. Over de dood van Paulus is niets bekend. Zijn terechtstelling in Rome is zeer speculatief. Clemens, de bisschop van Rome in 96 CE spreekt niet over Paulus zijn dood aldaar, maar suggereert dat hij naar Spanje is getrokken en daar gestorven is. Een andere mogelijkheid is dat hij gewoon als lastpost geëxecuteerd is. Bij de Romeinen uit die tijd niet ongebruikelijk.
Ik kan dit boek zeker aanraden.

Shoulder the Sky – Anne Perry

Het verhaal speelt in Engeland en in Vlaanderen als de Eerste Wereldoorlog zo’n twee jaar aan de gang is. Er zijn veel karakters, maar in het midden staan Matthew, Joseph en Judith Reavley. Matthew werkt bij de militaire inlichtingendienst, Joseph is aalmoezenier in Vlaanderen aan het front en Judith is vrijwilligster op een Ambulance, ook aan het front. Maar meestal is ze de chauffeur van generaal Cullingford. Hun ouders zijn omgekomen bij een auto-ongeluk. Het blijkt geen ongeluk, maar moord. Erachter zit iemand die de oorlog wil beëindigen middels politieke intrige en achterkamer overleg. Hij wordt ‘The Peacemaker’ genoemd
Vooral Matthew is druk doende om te achterhalen wie zijn ouders vermoord heeft en ook waarom. Het verhaal speelt afwisselend in Engeland en in Vlaanderen. Er is ruime aandacht voor het schetsen van de personages. De omgeving, het drama dat iedere familie wel een oorlogsslachtoffer had, gedood of verminkt. Een neef van generaal Cullingford is oorlogscorrespondent. hij wil dichter naar het front om betere verhalen te kunnen schrijven. Dat is aan de correspondenten niet toegestaan, maar deze chanteert zijn oom. Dan wordt hij vermoord.
Het blijkt steeds duidelijker dat er een relatie is tussen deze gebeurtenissen. Maar is dat ook echt zo? En als het zo is, hoe dan? The Peacemaker komt opnieuw in beeld. Hij is van plan om de oorlog snel te beëindigen en de hele wereld opnieuw in te richten. Onderdeel daarvan is dat het Britse publiek in ieder geval zicht moet krijgen op de gruwelen van deze oorlog. Niks geen heroïek en eer. Dan komen er geen vrijwilligers meer, is de oorlog snel afgelopen, want de Duitsers zullen dan winnen.
Joseph verzet zich hier heftig tegen en voorkomt uiteindelijk ook dat artikelen hierover gepubliceerd worden. Ik heb meer sympathie wat dat betreft voor de oorlogscorrespondent. Hoe kun je zo’n slachting door laten gaan? Ook in Duitsland en Oostenrijk publiceren, dan is het allemaal snel afgelopen.
Spannend en goed geschreven verder, het plot een beetje knullig.
Ik kom er zojuist achter dat dit deel 2 van 4 was.

Soefisme Herzien – Jonas Slaats

De schrijver probeert een genuanceerd beeld te geven van de ‘Soefi’s’. Allereerst behandelt hij het begrip ‘spiritueel’. In het westen is spiritueel iets persoonlijks, vaak maar niet altijd neigend naar zweverigheid. Dat in tegenstelling tot ‘Religie’. Dat is voor velen iets vreselijks, allemaal dogma’s en regels en dingen die niet mogen. De grondhouding lijkt te worden: ‘Ik ben spiritueel, maar niet religieus hoor’. De schrijver betoogt dat spiritualiteit altijd ergens op is gebaseerd en niet in het vrije zweeft.
In het westen wordt Soefisme vrijwel altijd gezien als ‘de spirituele tak van de Islam, die door de Islam is verboden’. Vrij vertaalt zou dat neerkomen op: ‘Je hebt soennieten, sjiieten en soefi’s’. In christelijke termen vergelijkbaar met ‘Je hebt Katholieken, protestanten en Franciscanen’. Franciscanen zijn altijd religieus, zijn katholiek, maar hebben hun eigen interpretatie en leefstijl binnen de kerk. Zo is het ook met het Soefisme: dat is geworteld in de Islam en daar niet los van te denken. Er zijn ook verschillende stromingen van, ‘scholen’. In tegenstelling tot de algemene gedachte zijn niet alle soefi’s geweldig. Het zijn mensen en dus zitten er ook heel vervelende tussen. Ze heten niet allemaal ‘Rumi’.

Vanuit de grondhouding ‘spiritualiteit is goed, religie is slecht’ komen niet alleen de kerken in een kwaad daglicht, maar ook   -en tegenwoordig vooral-   de Islam. Want de ware religie wordt beoefend door gesluierde vrouwen en bebaarde mannen die graag bommen gooien naar kafirs met foute denkbeelden. Zo kom je in de hemel. Die leven vanuit vaste opgestelde regels waarin je niets mag en van alles moet. Die denkbeelden worden inderdaad door veel Moslims gedeeld, maar dat is een vrij modern iets (!). Dat begon met de opkomst van het Wahabisme in Saoudi Arabië. Die op de grootste olievoorraad ter wereld bleken te wonen. Het Wahabisme (en het verwante Salafisme) werden als gevolg hiervan enorm gepromoot. De opkomst van de ‘petro-islam’. Websites, moskeeën, regeringen, alles wat maar een beetje als Wahabiet dent, krijgt olie-dollars. Dat kleurt de Islam natuurlijk wel. En maakt dat vele gelovigen denken dat het ook zo hoort.

Ik heb er nog twee leuke termen bij geleerd: Jalal en Jamal. Jalal bevat het logische, dogmatische, wettische etc. Jamal is meer mystiek, gevoelsmatig etc. Wahabisme heeft veel Jalal, evenals sommige kerken. Jalal moet omwikkeld worden door Jamal, en andersom.