De Slag van de Somme 1916

Die slag begon op 1 juli 2016 om 07:30 t/m 18 november. De Britse werden geleid door Sir Douglas Haig (1861-1928), Sir Henry Rawlinson (1864-1925), Sir Hubert Gaugh (1870-1963) en Sir William Robertson (1860-1933). Zij hadden Sir John French (1852-1925) gewipt als opperbevelhebber. De Somme was hun vuurproef, ze zouden het beter doen. Echter, de eerste dag sneuvelden 19.240 soldaten, 35.493 gewonden. Haig vond dat het nog wel mee viel. Veel gewonden bleven echter achter tussen beide fronten en gingen langzaam dood.
Haig was nog van de oude stempel, met cavalerie enzo. De anderen waren een beetje realistischer. Maar Haig was de baas…
Allen hadden ze een diepe minachting voor de vrijwillige soldaten uit het arbeidersmilieu. Ze konden dan ook zaken die fout afliepen afschuiven op de slechte kwaliteit van de soldaten. Inferieure kwaliteit. Het tegendeel bleek het geval. Er begon een grote beschieting voorafgaande aan de aanval. Het was slecht materiaal met granaten die te snel waren gemaakt. Het uiteindelijk effect was bijna nul. Het prikkeldraad en de bunkers stonden er nog, op een paar plekken na, waar beter geschut was gebruikt. Zo gaat de beschrijving door, 10.000 gesneuvelden hier, 30.000 daar etc. Het is een weerzinwekkend relaas van generaals die geen binding hadden met hun troepen, slechte communicatie, soldaten die letterlijk als kanonnenvoer werden gebruikt. Halverwege ben ik gestopt, ik had er geen zin meer in. Ik ga later wel eens verder. Ik ben nu ook bezig met de WW1 serie van Anne Perry, daar worden persoonlijke verhalen verteld, je hebt er dan een realistischer beeld bij.

Goodreads

Dag van de Moedertaal

Op 21 februari was het Internationale Moedertaaldag. Een moment om stil te staan bij je eigen taal en of dat nu ook inderdaad een moedertaal is. Deze dag staat in het teken van de taalkundige en culturele diversiteit en de meertaligheid. Voor de UNESCO zijn talen het instrument om het culturele erfgoed levend te houden.
Mijn vader was een Fries, ik heb geen Fries geleerd en dat spijt me zeer. Ik kan echter erg goed de tongval nadoen. Mijn moeder was een Overijsselse, Overijssels heb ik ook niet geleerd, maar ik kan het redelijk goed nadoen. Ik heb mijn eerste 7 jaren in Rotterdam gewoond en red me ook nu nog redelijk met de tongval. Vanaf mijn 7e woonde ik in Groningen (Delfzijl, dat is ook niet echt Groningen) en heb daadwerkelijk iets meegekregen van het Gronings. Een echte Groninger hoort het verschil onmiddellijk, maar de inspanning wordt gewaardeerd. Ik heb er in mijn werk nog regelmatig plezier van. Over dat Gronings: dat is een uitstervende taal. Ik heb daar eerder over geblogd, zie HIER.
Het Nederlands is aan veel veranderingen onderhevig en die komen, zo is mijn indruk, vrijwel allemaal uit de Verenigde Staten. Wat daar al eerder is gesignaleerd is het eindigen van een zin in een soort vragende vorm. Vooral, of alleen, vrouwen doen dat. De intonatie aan het einde van een zin gaat omhoog, vaak in een golfje. Het is interessant om te dat te horen. Ook de ‘Gooische R’, die eigenlijk, hoe kan het ook anders, Amerikaans is, werd aanvankelijk vrijwel alleen door vrouwen gebruikt. Ik kan me de schrik nog herinneren (het was op een symposium in Utrecht) dat er een man een lezing kwam houden met een vreselijke Amerikaanse ‘R’. Daarna werd dat al snel normaal.
Ook nu zijn er interessante maar hinderlijke wijzigingen.
Een jaar of tien geleden hoorde ik van een jongetje dat hij was uitgescholden voor ‘leeuw’. Hij vond het vreemd, want dat was toch geen scheldwoord? Ik vond het zelf ook een vreemd verhaal. Maar jaren later viel bij mij het kwartje. Wat is er loos? De ‘l’ aan het eind van een woord verdwijnt! Let maar eens op wat men zo zegt: “kijk, daar vliegt een meeuw”. Maar ook: ‘Brood maak je van meeuw”. Zo moet het ook met dat scheldwoord gegaan zijn. Alles krijgt nu een andere betekenis. Welke ‘leeuw’ zal Holland houden bijvoorbeeld? Een uitzondering is het woord ‘school’. Ook daar verdwijnt de ‘l’ maar het wordt hier ‘schoo’, waarbij de lippen in een rondje getuit worden. Een en ander hoor je ook nu vooral bij vrouwen. Die beginnen meestal 5 a 10 jaren eerder met dit soort taal wendingen.

Als we het nationaler trekken, het Nederlands, daar blijft ook niets van over, het verwordt tot een soort ‘Pidgin Engels’, maar niet als tweede, maar als eerste taal. Recent kreeg ik een ‘reminder’ voor een ‘kick-off meeting’ in Utrecht. Een eerder symposium, met hetzelfde type uitnodiging, opende met ‘storytelling’. Eén van de sprekers zei op een gegeven ogenblik (in één zin, echt waar): “mind you, er zijn pitfalls’ daar moet je mee dealen”. Overigens wordt ‘Deal’ niet meer als zodanig uitgesproken, het wordt ‘dieuw’. Leuk is ook dat je tegenwoordig ‘in the lead’ moet zijn, en een ‘stakeholder’ (hoewel ik ook al steakholder ben tegengekomen). Een interessante is ook ‘sale’. Hadden we vroeger uitverkoop, dat is er niet meer, het werd ‘sale’. Alleen, hoe verwerk je dat in een reclame? Het heeft echt enige tijd geduurd voor iemand durfde te zeggen “Het is sale bij … “. Kinderen hebben we ook al niet meer, het zijn ‘Kids’.
In ‘Quora’ de Duitse versie kwam ik recent de vraag tegen: “Is het een goede zaak om in het land waar je met vakantie bent of woont, de nationale taal te spreken?” Het antwoord: “Ja, dat is altijd goed, behalve in Nederland en Denemarken. Als je daar geen vlot Nederlands of Deens spreekt, dan verwachten ze dat je overgaat in het Engels. Dat heeft ook mogelijk te maken met het feit dat de vele engelstalige televisieprogramma’s, worden ondertiteld, niet nagesynchroniseerd.”
Over de moedertaal nog een laatste opmerking. Het valt mij op dat Nederlanders uiteindelijk van alle buitenlanders verwachten dat ze Nederlands leren, behalve als ze goed Engels spreken. Ik ken een aantal immigranten die al 10 jaar hier wonen en niet uitgedaagd worden om Nederlands te spreken, omdat iedereen wel Engels kent. In Duitsland, waar veel Nederlanders wonen, is het interessant te zien dat veel nederlanders daar geen Duits leren, ze doen toch alles in Nederland? De maximale integratie is dan niet op zondag grasmaaien. Maar Duits leren? Ho maar.

Ik kan zo nog een A4’tje vullen, dat zal ik niet doen. Denk er eens over na.
Prettig ‘weekend‘.

Angels in the Gloom – Anne Perry

Dit deel speelt voornamelijk in Engeland. Joseph is nog steeds thuis, zijn verwonding geneest langzaam.
Er wordt veel aandacht besteed aan de gevolgen van de oorlog voor de bevolking, vooral de vrouwen. In bijna ieder huis is er wel iemand aan het front. De dominee die zich geen raad weet met de slecht nieuws gesprekken. Vrouwen die enthousiast allerlei taken overnemen in de wetenschap dat ze na de oorlog weer naar huis worden gestuurd.
Al lezende vergeet je dat je al weet hoe het afloopt. Dat is de sterke kant van het boek. Het plot, namelijk dat een geheimzinnige figuur die de Peacemaker wordt genoemd, de wereld wil opdelen in een brits en een duits imperium om eeuwige vrede te bereiken, valt eigenlijk buiten de verhaallijn. De Peacemaker heeft zijn tentakels overal. Duitsland mag niet verliezen, dus saboteert hij munitietransporten, stimuleert onvrede tussen de VS en Mexico, vermoord een Britse ingenieur die bezig is een wapen tegen onderzeeërs te ontwikkelen. Dat laatste in de buurt van Joseph, de herstellende priester. Er wordt een moord gepleegd in zijn omgeving, een wetenschapper die betrokken was bij het nieuwe, geheime wapen. Hij had een buitenechtelijke relatie. Moord door jaloerse echtgenoot? Duitse spion? Er lijkt een derde partij aan het werk. Wie? Waarom? Matthew wordt gedetacheerd naar een marineschip om de mogelijke Duitse spion op te  sporen. Hij maakt kennis met de gruwelijkheden van een zeeslag. Vanaf hier kan ik eigenlijk niet verder vertellen zonder het verhaal te onthullen.
Het is een goed boek, een verhaal dat je in het begin van de 20e eeuw zet.