Maandelijks archief: oktober 2019

Scientific American september 2018 – Humans

Dit nummer van de Scientific American gaat over ‘humans’. Belangrijk voor de ontwikkeling van het intellect en bewustzijn is het hebben van grote hersenen in verhouding tot het lichaam. In dat opzicht springt de mens er wel uit. En je moet de mogelijkheid hebben om dingen te kopiëren. Het liefst gecombineerd met de neiging om in groepen bij elkaar te zijn. Daar is geen gen voor. Iets dergelijks geldt ook voor de ontwikkeling van taal. Daar is ook niet een specifiek gen voor. Taal heeft ook alles te maken met het ontwikkelen en kopiëren van symbolen. Bijvoorbeeld chimpansee in het wild begrijpen niet wat je bedoelt met wijzen. Apen die opgroeien bij mensen wel.

Een erg interessant artikel was over de oorsprong van homo sapiens. Het klassieke idee,dat lang geleden een uniek groepje mensen ontstond en vervolgens op pad ging, lijkt niet op te gaan. Er bestonden vele menssoorten, waarvan de Neanderthalers en de Denisoviërs het bekendst zijn. Er trad vermenging op en dat heeft uiteindelijk weer bijgedragen aan de Homo Sapiens. De huidige Europeaan heeft 2-4% Neanderthal DNA, dat heeft geholpen bij de lichtere huid en daardoor de mogelijkheid om verder naar het noorden te kunnen trekken. Daarnaast was er een verbetering van het immuunsysteem. De Tibetanen hebben een deel Denisovisch DNA wat hen de mogelijkheid gaf om in een omgeving met een lager zuurstof gehalte te kunnen leven. Ook cultureel lijken de verschillende groepen elkaar te hebben beïnvloed.
Volgens de schrijver hebben we nog meer niet-Sapiens DNA, maar is daar nog geen passende mensensoort bij gevonden.

Oorlog is een uitvinding die vele duizenden jaren geleden gedaan is. Volgens de schrijver is het niet iets dat in de mens zit. Op de een of andere manier komt het betoog niet echt geloofwaardig over.

Humaans (Ferengi uitspraak) beïnvloeden de evolutie door o.a. stedenbouw. Pluiszaadjes in de stad ontwikkelen zich zo dat ze meer recht naar beneden zakken, duiven leren zich verbergen voor slechtvalken die grootschalig in steden nestelen en slakken krijgen een lichter gekleurd huis om minder warmte op te nemen.

De kans dat ergens in het universum nog andere vormen van intelligent leven bestaan is vrijwel nul. Het aantal toevalligheden dat heeft geleid tot het ontstaan van ons is namelijk ERG groot. De kans dat er nog ander leven bestaat in het universum is groot, maar niet voor intelligent leven met een technologische beschaving.

Nooit kenden wij God aldus – Marcus Borg

Dit boek las ik voor de tweede keer. Het gaat over het Godsbeeld dat wij hebben. Er zijn nogal wat Godsbeelden. Die beelden zijn belangrijk omdat ze verschillende ideeën en emoties oproepen. Bijvoorbeeld God als Koning, dat houdt afstand in. Wij zijn de onderdanen. God als mannelijke rechter en wetgever maakt ons schuldig, incompetent, wij kunnen niets doen. Mijn eigen beeld van God was altijd die van een man met een volle grijze baard die op een grote troon op een wolk zit en die meewarig en vaak geïrriteerd naar beneden kijkt. Dit beeld is dominant aanwezig en valt onder de ‘Christelijke Conventionele Wijsheid’, niet noodzakelijk die van dominees en theologen, maar wat er bij de gemiddelde gelovige blijft hangen. Je moet voldoen aan Gods eisen, maar je bent nooit goed genoeg. Naast dit beeld bestaat ook het ‘Geest’ beeld, dit wordt door Borg als het beste beeld naar voren geschoven. Het past beter in deze tijd en lost veel problemen op. God is overal, transcendent EN immanent. God is letterlijk overal, in en om ons en in alles. Hij noemt dit panentheïsme. Wij hoeven ons niet schuldig te voelen tegenover Hem, hij is als (dit zijn weer positieve beelden) een herder, een liefdevolle moeder en vader (geen patriarch).

Belangrijk is dat wij God ook kunnen ervaren, hij besteedt in het boek aandacht aan ‘paranormale’ ervaringen, die meer voorkomen dan wij doorgaans denken.

De Bijbel is in zijn visie niet letterlijk waar. Dat idee ging pas een rol spelen met de groeiende invloed van de wetenschap. Dat bracht theologische systemen in gevaar (dit is een interessant thema dat ik elders nog eens wil uitwerken). Ik ben zelf opgegroeid in een kerk waar de dominee oprecht meende dat de wereld ongeveer 6000 jaar oud was, een andere meende dat de sterren heel dichtbij stonden. In veel kerkgenootschappen wordt er nog steeds van uit gegaan dat de Bijbel letterlijk waar is, waarbij de interpretaties van dat ‘waar’ vaak uiteenlopen.

Jezus kun je zien als  de voor- en na paschale Jezus. De voorpaschale Jezus was niet God en heeft dat ook niet gedacht.  De napaschale Jezus is een verschijning van een heel andere orde en dit wordt door napaschale mensen beschreven.

Naar mijn idee een geweldig boek. Zijn ideeën, die al langere tijd ook mijn ideeën zijn, geven lucht en vrijheid. Wetenschap kan weer gelezen worden zonder er Bijbelteksten bij te zoeken.

Een aanrader! Zie ook mijn ‘Goodreads’

Spiegelreis – Enis Odaci en Herman Koetsveld

Enis Odaci (Moslim) en Herman Koetsveld (Christen, gereformeerd predikant) gaan op bezoek bij elkaars religie.  Enis Odaci bezoekt een Benedictijns nonnenklooster, een Pinksterkerk in Amsterdam, een ‘Oud-Gereformeerde kerk op de Veluwe. Hij komt tot de conclusie dat ‘Het Christendom’ en ‘De Christen’ niet bestaan. De diversiteit is enorm.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor Herman Koetsveld. Hij bezoekt o.a. de Ahmadyya Moskee. Het gaat hier om een stroming die door de meeste Moslims niet erkend wordt, vervolging is niet zeldzaam. Verder komt hij bij een Turkse moskee en nog een soort moskee waar lhbt’ers (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele personen en transgenders) samenkomen. Ook dat is Islam.

De bezoeken worden door beide heren besproken.

Bij het lezen had ik zelf het gevoel dat er een groot probleem ligt bij Orthodoxe gelovigen, zowel bij Christenen als Moslims. Zoek je het wat meer op het menselijke vlak, lijken de Islam en het Christendom bijna naadloos aan elkaar te raken.

Zowel bij mij als bij Koetsveld ontstonden koude rillingen toen gesproken werd over ‘Zuivere Islam’. Dat bestaat net zo min als ‘Zuiver Christendom’, behalve dan in de ogen van de groep die dat zo ervaart. Zo ben ik zelf opgegroeid in een ‘Ware kerk’.

Lees ook de recensie in Trouw

Enis Odaci is van de stichting ‘Nieuw Wij’, zie de website www.nieuwwij.nl