Maandelijks archief: mei 2020

Woran glaubt der Mensch? – Der Spiegel 2013 nr 52

In dit hoofdartikel van ‘Der Spiegel’ wordt gesteld dat de mens van nature geneigd is tot bijgeloof en magisch denken. Hij heeft angst en ontzag voor hogere machten. En de reguliere kerken en moskeeën doen daar niet zo in mee. De rituelen daar raken de mensen ook niet zo, de meeste mensen ervaren de rituelen als abstract. Ik hoorde ooit een priester eens uitleggen waarom bepaalde onderdelen van de liturgie exact op deze wijze uitgevoerd moesten worden. Het was vooral ook belangrijk dat de mensen daardoor zouden begrijpen dat… Maar ze begrepen het niet en vonden de foute manier mooier. Veel rituelen zijn best mooi, maar meestal omdat het nu eenmaal zo gaat.
Ondanks het gegeven dat de kerken leeglopen, lijkt het basis volksgeloof niet echt te verminderen. Ook een niet kerkelijk mens moet toch eerst even slikken als iemand op straat hem vraagt om zijn ziel aan de duivel (waar hij niet in gelooft) te verkopen voor 50 euro. We zijn minder verlicht dan we denken, in ieder mens leeft nog iets van de oertijdangst. Deze magische wereld is niet aangetast door kerkelijke leringen. Die zijn te complex en hebben geen praktische toepassing. De kerk en haar schapen zijn vreemden voor elkaar!
Volgens ‘Der Spiegel’ is het oergeloof vrijwel niet door de kerken beïnvloed en bestaat er een sterke neiging tot ‘übersinnlich denken’. Er worden een aantal voorbeelden genoemd.
-90% van de mensen denkt te voelen dat iemand in hun nek staart.
-Een foto van je trouwring, of van opa en oma verscheur je niet zomaar
-Uit een onderzoek blijkt dat ook zg atheïsten er voor terugdeinzen om aktief en luid God te lasteren. Ook als ze het wel doen, is aan de elektrische huidweerstand meetbaar dat het niet helemaal lekker voelt.
Volgens ‘Der Spiegel’ zit het magisch denken ook in de angst voor genetische manipulatie, kleding van popsterren en de enorme prijzen die betaald worden voor originele kunstwerken [1].
Het dalende kerkbezoek heeft geen invloed op het geloof in wonderen (50% van de West Duitsers gelooft in wonderen, 38% in engelen en 52% gelooft dat er ‘iets goddelijks’ bestaat). Zowel in de Middeleeuwen als tegenwoordig is de kerkelijke leer te complex. De katholieke kerk heeft dan tenminste nog leuke dingen, zoals mooie kerken, rituele en processies, kluizenaars etc.
Er wordt een experiment besproken, uitgevoerd door ene Bruce Wood waarbij mensen werd gevraagd om foto’s van dierbaren te verscheuren (niet de originelen). Dat ging niet van harte (Voodoo / mana principe).
Verder was er een doosje waarover een bezwering werd uitgesproken nadat er een plastic pasje is was gelegd, daarna was het pasje ernstig beschadigd. En hoewel iedereen snapt dat het een truc is, waren de meeste studenten terughoudend met het inleggen van hun hand.
Het lijkt erop dat in dit soort experimenten geen duidelijk verschil bestaat tussen gelovigen en ongelovigen. Ook atheïsme is een vorm van religie die haar aanhangers overvraagd. Lees verder

De schrijver begint met een uitleg over de kleinste deeltjes, 17 maar liefst. Wat zijn hun eigenschappen, wat is hun rol in de materiële wereld zoals wij die dagelijks meemaken. Er wordt een schema gegeven, maar dat is voor een goed begrip iets te karig. Dit zijn dingen waarbij plaatjes ter verduidelijking toch een belangrijke kunnen rol spelen.

Er zijn vlgs de schrijver 12 basisdeeltjes:

  • 6 quarks die aan elkaar klitten
  • 6 leptonen die meer solitair zijn electron, muon, tau en hun neutrino’s
  • quarks en leptonen zijn fermionen
  • Er zijn 4 kracht deeltjes: foton (electromagetische kracht), gluon (sterke kernkracht), W en Z boson (zwakke kernkracht)< ze worden ook wel  Bosonen genoemd.
  • Quarks en leptonen vormen de materie, bosonen zorgen voor de nodige krachten
  • En dan is er ook nog het Higgs boson, dat geeft massa.

De schrijver slaagt er wel in om een globaal beeld te schetsen. De kleinste deeltjes zijn eigenlijk kleine trillende snaartjes, de trillingsfrequentie bepaalt het type deeltje. Dan heb je ook nog membranen. Een en ander speelt zich af in gemiddeld 11 dimensies. De theorie is volledig wiskundig. De voorspellende waarde is vrijwel nul, er zijn oneindig veel varianten. De theorie vreet veel energie en levert bitter weinig op. Het doet me denken aan de eerste astronomen die ook de planetenbanen als strikt wiskundige schoonheid zagen, perfecte cirkels. Dat bleek uiteindelijk ook meer chaotisch te zijn dan gedacht.
Het boek schetst een globaal beeld over snaartheorie, na lezing heb je ook een globaal beeld van de theorie. Leuke onderwerpen vond ik het antropisch principe en het mogelijk bestaan van meerdere universa.

Tagebuch eines napoleonischen Fußsoldaten – Jakob Walter

Een autobiografie. De schrijver berschrijft het dagelijkse leven als infanterist. Hoewel geen Fransman, moest hij meevechten in de  Napoleontische oorlogen1806/07, 1809 en 1812/13. Zijn koning had zich verbonden aan Napoleon. Er vallen mij een paar zaken op. Hij loopt werkelijk ongelofelijk afstanden! Ik zou zijn schoenen of laarzen weleens willen zien. Hoe was het schoeisel in die tijd?

Als burger was je mooi klaar als je militairen kreeg ingekwartierd. Verder, wat je in geschiedenislessen bijna nooit hoort, is de enorme logistiek die met het oorlogvoeren gemoeid was. De administratie etc. Jakob beschrijft dat soort zaken ook. De eerste twee oorlogen worden vrij neutraal beschreven, hij kwam er ook redelijk ongedeerd weer uit. De laatste, de tocht naar Moskou, is een waar horror verhaal. Veel lopen, tot in Polen is de verzorging goed, maar eenmaal in Rusland begint de honger al wat toe te slaan, er moet veel geroofd worden onderweg. Ondertussen moet er ook nog met de Russen gevochten worden. Als Moskou niet te houden blijkt, moeten ze weer terug. Het wordt kouder, er is gebrek aan alles, de Russen bepalen de route van de terugtocht bijna volledig. Ze komen opnieuw langs een een recent slagveld. Stapels lijken. De terugtocht is een ramp. Honger, ziekte, schietende Kozakken, stervende mensen, ieder voor zich. Eenmaal de in Polen begint het wat makkelijker te worden, er zijn weer georganiseerde legers aanwezig. Binnen die structuur wordt hij verder getransporteerd. Hij haalt, doodziek zijn dorp. Hij moet daarna naar het militair hospitaal, overleeft met moeite. Hij wordt afgekeurd en ontvangt een invalidenpensioen. Er was toch best wel e.e.a. geregeld voor militairen.

In de beschrijving van dit verhaal verraad ik geen clou. Het boek gaat over de beschrijving van alledag van een dienstplichtig militair als speelbal van krachten waarop hij geen enkele invloed heeft . Zeer de moeite waard!

Tom Poes De Nachtmerrie – Marten Toonder

Tijdens en zware storm logeert Tom Poes op Bommelstein. Midden in de nacht klopt een ongure vreemdeling aan die een merrie wil verkopen. Een heel handige, als je ‘Help’ roept komt ze onmiddellijk. Ollie B. Bommel hapt onmiddellijk toe, Tom Poes ziet het meer als een ‘Hm’. De verkoper is Pocus Pas en daar kun je niets goeds van verwachten. Dat blijkt ook zo te zijn. Als lagere school leerling las ik deze verhalen in de Donald Duck. Erg spannend. Eng. Een geweldig Toonder verhaal met schitterende tekeningen!

Woran glaubt der Mensch? Der Glaube der Unglaubigen

In december 2013 kocht ik een exemplaar van Der Spiegel met een boeiend artikel, zie bovenstaande titel. Waarbij je ‘ongelovigen’ ruim moet nemen. Het uitgangspunt is dat de mens van nature geneigd is tot magisch denken en bijgeloof. Er is angst voor hogere machten en dan gaat het  vaak om heel concrete dingen. In de kerken is men minder concreet, de rituelen en de eredienst worden vaak als te abstract ervaren. Er worden een aantal experimenten naar voren gehaald. Stel: iemand vraagt u voor EU 20,– uw ziel aan de duivel te verkopen. Als atheïst wel te verstaan. Zou u dat doen? Misschien wel, maar niet zonder even te slikken. Het geeft angst.

 

 

 


Phaenomenologie
dddd

Corona in Papenburg

Gisteren konden we bij een winkel in Dörpen eindelijk wat mondmaskers kopen. EU 15,– voor 10 stuks. De nieuwe toekomst. Daarna maakten we een korte wandeling in Papenburg, langs de gracht. De winkels waren weer open, je kon ook weer ergens zitten voor koffie met wat lekkers. Maar: eerst een papier invullen waarin je verklaart geen symptomen van Corona te hebben. Naam adres, geboorte datum, telefoonnummer. Dat was verplicht, volgens de winkel juffrouw.

Magnus 05 The Immortal One

De robots doen weer eens moeilijk, dit keer onder leiding van een onsterfelijke robot. Magnus wordt ingeschakeld en die ziet kans om de onsterfelijke uit te schakelen. Maar even later is die er weer. Nog een keer uitschakelen, helpt weer niet. Het blijkt dat de robot wel vernietigd kan worden, maar vlak voor zijn vernietiging zijn geheugen overseint naar een andere robot. Dit blijkt georganiseerd door Xyrkol, de waanzinnige geleerde. Die even verschijnt en ras weer verdwijnt. Het is weer even rustig in NorthAm.

Magnus 04 The Menace from the Depths

Een geleerde robotoloog heeft een denkrobot ontwikkeld, eentje die kan denken als een mens. Helaas slaat de bliksem bij hem in en nu is de robot bewust! Lijkt een beetje op Frankenstein. Hij haat nu de mensen en streeft dus dominantie van de robots na. Daarom vernietigt hij één voor één de onderwater voedsel fabrieken. Magnus kiepert hem over de rand van een ravijn. Dat kon redelijk makkelijk vanwege het grote hoofd dat hij heeft, zie cover.

Magnus 02 – Operation Disguise

Een waanzinnige geleerde die graag robot wil zijn ontwerpt robots die er net als mensen uit zien. Zoals iedere waanzinnige geleerde is hij uit op wereld heerschappij. Zelf loopt hij in een robotpak zodat iedereen denkt dat hij een robot is. Hij ziet kans om de hele regering te vervangen door robots.  Ook Magnus wordt vervangen door een robot alias. Gelukkig is Magnus opgevoed om robots te meppen en er is geen betere! Zo ook nu. De waanzinnige geleerde krijgt een psychiatrische behandeling zodat hij alleen maar goede dingen wil voor de mensheid. Fijn, want hij is ERG goed!

Magnus 01 – Robot Fighter

Na een levenslange training wordt de jonge Magnus door zijn robotpleegvader gedumpt in NorthAm om slechte robots te bestrijden. Hij vindt direct een aantal kwalijke situaties en onderneemt actie. Daarbij treft hij Leeja, de dochter van senator Caine. Ze komen er achte dat er een netwerk van robots bestat die zich niet aan de (Asimov) hoofdwetten houden, nl mensen geen schade berokkenen. Een heel belangrijke is robot H8 (spreek uit HAte), hoofd van de robotpolitie. Die heeft zo’n 1000 mensen gearresteerde, hun breinen zijn geschakeld als 1 grote computer. Magnus schakelt uiteindelijk H8 uit, bevrijdt de 1000 (die komen later nog een keer terug). Leeja wordt zijn vriendin.