Categorie archief: Duitsland

Der Hauptmann von Muffrika

Deze zondag was ik in Esterwegen bij het Gedächtnis lager. In het kader van de ‘Friedensdekade’ werd in Esterwegen een documentaire getoond over Willi Herold, ‘der Henker vom Emsland’. Een andere aanleiding de recent uitgekomen film ‘Der Hauptmann’, zie de trailer hieronder.

Ik zag hem op Netflix. Het verhaal is dat deze 20-jarige zich voordoet als een majoor van de Luchtmacht en in Emslandlager 2 bij Aschendorf meer dan 100 gevangenen laat neerschieten. En daar laat hij het niet bij. In de film onstaat het beeld van een jongeman die door anderen gebruikt wordt om de vuile klusjes te doen. Kan waar zijn. Maar er was meer dan dat.

20 jaar vòòr deze film is er een documentaire gemaakt: ‘Der Hauptmann von Muffrika’. Daar komt een heel ander beeld naar voren. Zie hieronder:

De film staat in 5 delen op YouTube. Maar om het in Kamp Esterwegen te bekijken is toch anders. Het was er erg vol, deze geschiedenis leeft blijkbaar wel. De maker van de film was er ook.

All Quiet on the Western Front – Erich Maria Remarque

Na de WW1 serie van Perry leek het mij goed om eindelijk eens dit boek te lezen, ik had de engelstalige versie. Vertaalt door een Duitser, dat scheelt weer. Alle facetten van de oorlog komen voorbij. Een klas van 19-jarige jongens wordt door de leraar opgehitst om in dienst te gaan. Veld van Eer, Heldhaftigheid, Moed, Trouw aan het Vaderland etc, alles wordt gebruikt. Alle jongens trappen er in. Op één na, maar die bezwijkt onder de groepsdruk en is ook de eerste die sneuvelt. Paul Bäumer is de ‘ik-figuur’. In de loop van het verhaal bedenkt Bäumer dat zijn generatie, voorzover die zullen overleven, een verloren generatie is. Lichamelijk en geestelijk kapot. En als ze terug komen, hoe moet het dan met hun opleiding? Daar is geen plan voor. En wie bepaalt eigenlijk dat hij ‘die anderen’ (hij gebruikt nooit het woord ‘vijand’) moet doden? Een paar belangrijke mannen die ergens iets besluiten en dan moeten de soldaten elkaar afmaken. En het is toch wel gek dat iedereen zijn land verdedigd. Bäumer heeft geen enkel belang bij Frankrijk. Het loopgraven leven en sterven en lijden komt uitvoerig aan de orde. Het hospitaal functioneren. De zinloosheid van dit alles.
In de laatste weken van de oorlog, als iedereen al weet dat de oorlog al bijna afgelopen is, sneuvelt hij.

De schrijver heeft vanaf 1916 als soldaat gediend. De Nazi’s hebben dit boek verboden en de schrijver zijn staatsburgerschap ontnomen.

All Quiet on the Western FrontAll Quiet on the Western Front by Erich Maria Remarque
My rating: 5 of 5 stars

After a lesson about Fields of Honour, Glorious Battle, Patriotisme etc, a class of 19-year olds enlists in the army. Paul Bäumer tells about it. After his first battle, he wonders how it is possible that some important men decide that it is war and that soldiers have to kill one another. And that all countries defend themselves. This is a important theme in the book. The absolute senselessness of this war.
Well written.

View all my reviews

Emslandlager IX: Versen

Dit kamp was makkelijk te vinden, want toen de oorlog voorbij was, is het gewoon in gebruik gebleven. Op de plaats van het kamp staat nu een ‘Justizvollzugsanstalt’, vrij vertaald een gevangenis. Voor de ingang staat een bord met de geschiedenis van erop. Je krijgt het gevoel dat het personeel daarbinnen daar niet om staat te springen, het bord is groen uitgeslagen. Origineel is ook nog het elektriciteitshuis. Die huisjes zaten blijkbaar goed in elkaar, want op een paar plaatsen staan soortgelijke ‘Strom anlagen’ van andere Lager er nog steeds, in tenminste twee gevallen vastgebouwd aan een woonhuis.

De begraafplaats ligt een paar honderd meter verderop. Niet iedereen die hier begraven is geweest was anoniem. Er staan een aantal stenen met daarin gebeiteld de namen van mensen die in het kamp gestorven zijn. Die kwamen overal vandaan, ook uit Duitsland overigens.

Führerschein

We hebben hier in Duitsland allerlei mijlpalen gehad. De koop van het huis (!), alle geregel er omheen: verzekering, TüV auto, nieuw paspoort aanvragen en vooral: etc.

Onderschat het niet, er zijn mensen die denken dat je even de grens overwipt en daar gaat wonen en alles blijft bij het (Nederlandse) oude. Dat is niet het geval. De laatste (?) hindernis die nog door mij genomen moest worden, was het rijbewijs. Het begon al wat te kriebelen, nog maar 6 maanden dan loopt mijn rijbewijs af! Op een blog las ik iets over hoe dat ging: volle wachtruimtes, nummertjes trekken, uren wachten, geschoffeerd worden. Het ging hierbij om Meppen. Duitse ambtenaren zouden horken zijn. Dat is goed mogelijk, voor de telefoon komen ze vaak niet verder dan drie woord zinnen en gooien dan de hoorn er weer op (echt waar!).

Maar het rijbewijs: googelen leverde bitter weinig op. Ineens zag ik iets over ‘Ausländer’. Daar val ik toch ook onder? Die moesten binnen een half jaar hun rijbewijs opnieuw aanvragen, hun eigen rijbewijs zou niet meer geldig zijn. In de overtuiging een EU rijbewijs te hebben reed ik al 3,5 jaren met mijn oude NL rijbewijs. Bij incidentele grenscontroles werd er niets van gezegd, ik heb er Probefahrten mee gemaakt en zelfs een auto gekocht. Ik heb toch niet 3 jaren met een ongeldig rijbewijs gereden? Nee! Als je een EU rijbewijs hebt kun je dat blijven gebruiken tot de eind datum!

Het viel allemaal erg mee. We vonden uiteindelijk de plek waar we moesten zijn: Kreis Meppen, Ordeniedrung 1, 49716 Meppen. Een passerende beambte leidde ons naar de juiste gang, een klant wees ons een kantoortje waar een aanvankelijk zeer afstandelijke dame ons te woord stond. Ik overhandigde de benodigde zaken: paspoort, rijbewijs, meldebescheinigung, pasfoto. Omdat het een EU rijbewijs was, was een en ander snel geregeld. Betalen (EU 35,–) en weer weg. Dat afrekenen gaat aan een kassa automaat in de gang. Je krijgt een wit Emsland pasje, dat moet je meenemen, in de gleuf steken en dan kun je met je bankpas of contant afrekenen. De beambte ontdooide vrij snel en bleek zelfs sympathiek.

Vandaag kon ik het rijbewijs halen, ik kreeg een schriftelijke mededeling. Het was ook mogelijk om het te laten opsturen. We zijn er weer geweest, naar binnen, rijbewijs ‘umtauschen’ en weer weg. Ik ben nu echt Duitser!

Varusschlacht – Bramsche Kalkriese

We bezochten vandaag het museum rondom de zogenaamde  ‘Varusschlacht’ in  het jaar 9 CE. Romeinse legioenen werden door de Germanen in een val gelokt en massaal afgeslacht. Een slachtpartij van die grootte moet zijn sporen wel nalaten en dat is ook zo. Er zijn veel restanten gevonden.

Wij waren geheel alleen in het museum en konden dus rustig alles bekijken. Het feitelijke museum is ondergebracht in de ‘Turm’, opgetrokken uit roestig ijzer. Dat was op een zeker moment modern, alles lekker laten wegroesten. Wat daar getoond wordt, is bijna niets. We begonnen met twee uitgesproken matig tot slechte filmpjes. De tweede film ging over ‘Hoe zou de wereld eruit zien als de Germanen verloren hadden’? Zinloze vraag. Verder werd uitgebeeld met poppetjes hoe groot een legioen is. Er waren een paar schedels en botjes, een paar munten, dat soort zaken. Buiten werden er bomen gesnoeid, we waren dus iets beperkt in onze bewegingsvrijheid. Maar veel was het niet. Het geheel is vooral ingesteld op scholieren, die vanuit het hele land en soms van daarbuiten komen. Als geïnteresseerde particulier kan ik het niet aanraden. Heel ver rijden voor vrij weinig.

Bundestagwahl

Op 24 september wordt de nieuwe Bundestag gekozen. In de media een populair thema, ook de Tagesschau besteed veel aandacht aan de ontwikkelingen. Recent was er een discussie tussen Angela Merkel (CDU) en Martin Schulz (SPD), maar dat gaf weinig vuurwerk en sensatie. De verwachting is dat CDU (samen met de CSU de Union) wat verliest, de SPD zal wel een beetje winnen, de AfD (Alternative für Deutschland, zeg maar de PVV van Duitsland) is nogal slecht in het nieuws geweest, die zal minder snel groeien dan aanvankelijk gedacht. Die Linke en de Grünen, tja, dat is afwachten.

In Heede wordt er weinig spektakel gemaakt. Het meest politiek plekje is het kruispunt vlak bij mijn huis, zie foto.

 

Allereerst de AfD. Die zie je hier heel weinig. Ze hebben een pakkende tekst:
Burka? Ich steh mehr auf Burgunder. Tja, de oktoberfeste beginnen weer en ik moet zeggen, ik vind Dirndl ook leuker dan Burka. Belangrijk thema dus!

 Wat moeten we hier van zeggen? Het is nog geen wedloop geworden wie het grootste bord heeft. Zowel Schulz (de grote) als Merkel (de kleine) zie je hier eigenlijk niet zoveel. De absolute topper is hier:

Gitta Connemann. Toevallig niet  op het kruispunt, maar verder bijna overal. Connemann is hier een bekende naam (denk bv aan de burgemeester van Heede, Connemann, die is neergeschoten omdat hij met de geallieerden onderhandelde). Zij begrijpt ons, ‘Sie kümmert sich’!

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Münster

Na enige overweging of we met de trein of met de auto zouden gaan, werd het uiteindelijk de auto. Een retour Münster 2e klas van Dörpen naar Münster was EU 51,00! Een vlotte reis heen, het vinden van een parkeergarage ging ook redelijk vlot, dat werkt allemaal net als in Nederland. We zaten nog geen 100 meter vanaf de binnenstad. Meteen maar even een koffie. In de Dom was een mis aan de gang. Ik zou best willen aanschuiven, maar het hele gebeuren was halverwege, dus eerst maar even geen Dom. Bij de ingang zat een juffrouw met een toegetakeld bekertje te bedelen. In de stad bleken meerdere bedelaars actief, het liefst bij de ingang van kerken. Behalve de kerken, hebben we de Vredeszaal bezocht, de kamer waar de Vrede van Münster werd getekend. Het einde van de 80-jarige oorlog en het begin van de Republiek Nederland. Echt jammer dat het uiteindelijk een koninkrijk werd.
Ik heb het Vredesboek getekend. Vanaf de muur keek een portret van ene Riperda (met 1 ‘p’) uit Groningen ons aan. We waren daarna aan een drankje toe, cola en Sprite. De terrassen waren overvol. Vandaar dat een ouder Duitse heer met echtgenote vroeg of hij mocht aanschuiven (moet ongeveer mijn leeftijd zijn geweest). Hij was ooit in Ter Apel geweest (klooster) en wist ook dat het Koninkrijk der Nederlanden hier zijn oorsprong had. Van de aanval op

Groningen door de bisschop van Münster had hij echter nog nooit gehoord.
Op het terras van dit restaurant stond een beeld van de ‘Kiepkerel’ zoals die bv ook in Pekela staat. In de toiletten hing een foto van dit beeld zoals het er in oktober 1943 uitzag. De Kiepkerel mankeert niets, de rest volledig plat gebombardeerd.