The New Perspective on Paul – Kent L. Yinger

Een nieuwe visie op Paulus.
In dit boek wordt betoogd dat Paulus en ‘de Joden’ niet zo verschillend dachten. In het christendom is het algemeen aanwezige idee dat de Farizeeën scherpslijpers en letterknechten waren. Dat lijkt mogelijk heel anders te zijn. Joden waren Gods uitverkoren volk volgens het door Hem gesloten verbond. Dat betekende dat Joden geen goede werken hoefden te doen om zalig te worden, zoals zo vaak wordt gedacht, maar dat ze de werken der wet deden omdat ze al uitverkoren waren. Het is dan belangrijk om een definitie van ‘volk’ te hebben. Anders gezegd, aan welke kenmerken kun je zien dat iemand Jood was. Welnu, dat was eigenlijk eenvoudig. Een Joodse man was besneden, en iedereen hield zich aan de Wet. De ‘Werken der Wet’ waren dus niet noodzakelijk om het eeuwige leven te beërven, zij zijn het kenmerk van de Jood. Als Paulus stelt dat niet de werken der Wet iemand zalig maken, maar het geloof in Jezus Christus, dan zegt hij in feite alleen maar dat het heil niet alleen voor de Joden is, maar voor iedereen die in God gelooft.
Als je de dingen eenmaal op die manier gaat bekijken, dan worden veel zaken anders. Bijvoorbeeld de gelijkenis van de Farizeeër en de tollenaar. De Farizeeër zegt dan alleen maar dat hij dankbaar is dat hij jood is. De tollenaar voldoet daar niet aan. Maar hij gelooft in God.
Recent hoorde ik nog een katholieke pastoor in zijn preek een bekend karikatuur van Farizeeën neerzetten. Mensen die zichzelf erg belangrijk vonden en graag op de hoeken van de straten stonden te bidden.

Nooit kenden wij God aldus – Marcus Borg

Dit boek las ik voor de tweede keer. Het gaat over het Godsbeeld dat wij hebben. Er zijn nogal wat Godsbeelden. Die beelden zijn belangrijk omdat ze verschillende ideeën en emoties oproepen. Bijvoorbeeld God als Koning, dat houdt afstand in. Wij zijn de onderdanen. God als mannelijke rechter en wetgever maakt ons schuldig, incompetent, wij kunnen niets doen. Mijn eigen beeld van God was altijd die van een man met een volle grijze baard die op een grote troon op een wolk zit en die meewarig en vaak geïrriteerd naar beneden kijkt. Dit beeld is dominant aanwezig en valt onder de ‘Christelijke Conventionele Wijsheid’, niet noodzakelijk die van dominees en theologen, maar wat er bij de gemiddelde gelovige blijft hangen. Je moet voldoen aan Gods eisen, maar je bent nooit goed genoeg. Naast dit beeld bestaat ook het ‘Geest’ beeld, dit wordt door Borg als het beste beeld naar voren geschoven. Het past beter in deze tijd en lost veel problemen op. God is overal, transcendent EN immanent. God is letterlijk overal, in en om ons en in alles. Hij noemt dit panentheïsme. Wij hoeven ons niet schuldig te voelen tegenover Hem, hij is als (dit zijn weer positieve beelden) een herder, een liefdevolle moeder en vader (geen patriarch).

Belangrijk is dat wij God ook kunnen ervaren, hij besteedt in het boek aandacht aan ‘paranormale’ ervaringen, die meer voorkomen dan wij doorgaans denken.

De Bijbel is in zijn visie niet letterlijk waar. Dat idee ging pas een rol spelen met de groeiende invloed van de wetenschap. Dat bracht theologische systemen in gevaar (dit is een interessant thema dat ik elders nog eens wil uitwerken). Ik ben zelf opgegroeid in een kerk waar de dominee oprecht meende dat de wereld ongeveer 6000 jaar oud was, een andere meende dat de sterren heel dichtbij stonden. In veel kerkgenootschappen wordt er nog steeds van uit gegaan dat de Bijbel letterlijk waar is, waarbij de interpretaties van dat ‘waar’ vaak uiteenlopen.

Jezus kun je zien als  de voor- en na paschale Jezus. De voorpaschale Jezus was niet God en heeft dat ook niet gedacht.  De napaschale Jezus is een verschijning van een heel andere orde en dit wordt door napaschale mensen beschreven.

Naar mijn idee een geweldig boek. Zijn ideeën, die al langere tijd ook mijn ideeën zijn, geven lucht en vrijheid. Wetenschap kan weer gelezen worden zonder er Bijbelteksten bij te zoeken.

Een aanrader! Zie ook mijn ‘Goodreads’

Spiegelreis – Enis Odaci en Herman Koetsveld

Enis Odaci (Moslim) en Herman Koetsveld (Christen, gereformeerd predikant) gaan op bezoek bij elkaars religie.  Enis Odaci bezoekt een Benedictijns nonnenklooster, een Pinksterkerk in Amsterdam, een ‘Oud-Gereformeerde kerk op de Veluwe. Hij komt tot de conclusie dat ‘Het Christendom’ en ‘De Christen’ niet bestaan. De diversiteit is enorm.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor Herman Koetsveld. Hij bezoekt o.a. de Ahmadyya Moskee. Het gaat hier om een stroming die door de meeste Moslims niet erkend wordt, vervolging is niet zeldzaam. Verder komt hij bij een Turkse moskee en nog een soort moskee waar lhbt’ers (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele personen en transgenders) samenkomen. Ook dat is Islam.

De bezoeken worden door beide heren besproken.

Bij het lezen had ik zelf het gevoel dat er een groot probleem ligt bij Orthodoxe gelovigen, zowel bij Christenen als Moslims. Zoek je het wat meer op het menselijke vlak, lijken de Islam en het Christendom bijna naadloos aan elkaar te raken.

Zowel bij mij als bij Koetsveld ontstonden koude rillingen toen gesproken werd over ‘Zuivere Islam’. Dat bestaat net zo min als ‘Zuiver Christendom’, behalve dan in de ogen van de groep die dat zo ervaart. Zo ben ik zelf opgegroeid in een ‘Ware kerk’.

Lees ook de recensie in Trouw

Enis Odaci is van de stichting ‘Nieuw Wij’, zie de website www.nieuwwij.nl

The Fragments of Celsus

Het betoog van Celsus tegen de christenen. Het boek zelf bestaat niet meer, zie hierover ook ‘The Darkening Age’. Maar één van de kerkvaders, Origenes, heeft tegen dit boek weer een boek geschreven, Contra Celsum. Hij citeert Celsus zò uitvoerig dat een groot deel hierdoor te reconstrueren is.
Hij vindt het christendom maar niks. Veel van de ideeën die ze hebben kloppen niet of zijn ook gebruikt in de Griekse mythologie. Hij verbaast zich erover dat je alleen maar mag geloven en niet onderzoeken. Die vond ik wel grappig, mij is ooit door een zuster der kerk gezegd dat ik niet te veel moest lezen, want dat was slecht voor mijn geloof. Celsus heeft zich goed ingelezen en weet wel waar hij het over heeft. Er zijn diverse dingen waarvan je denkt dat hij het niet goed snapt, maar we zijn al bijna 2000 jaren verder en de theologie heeft zich verder ontwikkeld. Op een zeker moment lijkt hij het over de gnosis te hebben. Ik snap hem wel. Binnenkort ga ik de reactie van Origenes lezen.

The Darkening Age: The Christian Destruction of the Classical World – Catherine Nixey

Dit boek gaat over de vernietiging van de klassieke wereld door christenen in met name de 6e eeuw. De methoden en praktijken waren dezelfde als die van IS. Tempels werden vernietigd, kunst ook, bibliotheken verbrand, niet-christenen onder zware druk gezet om zich te bekeren. De meeste ‘kerkvaders stonden hier volledig achter. Het boek is niet bedoeld als een aanval op het christendom, maar wel als een bewustwording.
Na dit geschreven te hebben, opent het boek met de vernietiging van de Athena tempel in Palmyra. Het beeld is in deze eeuw weer gerestaureerd en daarna nog een keer vernield door IS met hetzelfde doel. De vroege christenen en de petro-moslims hebben veel gemeen. Het was een tijd waarin de duivel en zijn demonen een tastbare en waarneembare realiteit waren. Het heidendom was het terrein van de duivel en het was dus een daad van liefde om alles kort en klein te meppen.
In het begin, toen de christenen nog niet zo opvielen, werden ze niet al te serieus genomen. Niet zulke slimme of belezen mensen. Celsus heeft een boek geschreven tegen de christenen. Daar is uiteraard niets van overgebleven. Maar zo’n 70% is bewaard gebleven doordat Origenes in een boek probeerde de stellingen van Celsius te bestrijden en daarbij citeerde hij nogal wat. Ik moet zeggen, Celsus had zich goed ingelezen en ik kan me goed verplaatsen in zijn argumenten. Daar wil ik later nog eens op terugkomen.
Een thema dat door christenen gekoesterd wordt, zijn de martelaars. Er wordt altijd verteld dat christenen het in het Romeinse rijk zwaar hadden. Zij werden vervolgd en gemarteld om hun geloof. Dat is niet waar. Nero had een zondebok nodig, dat had niets met geloof te maken en het was na zijn dood onmiddellijk afgelopen. Pas 250 jaren later was het kort durend een probleem, daarna niet meer. Al met al moet de totale vervolgingsduur ongeveer 13 jaren hebben geduurd.
Andersom was de martelaarsdood erg gewild, het gaf je een prima plek in de hemel. Er was een massale doodswens. De overeenkomsten met de huidige radicale petro-islam zijn erg groot!
In de loop der tijd zijn er vele broeierige martelaarsverhalen geschreven, waarvan de meesten niet waar of verzonnen zijn. In die tijd: massale vernietiging, verbranding van boeken, onthoofding etc van mensen. De niet-christenen voelden zich -terecht- ernstig bedreigd. De schrijver suggereert op een zeker moment dat het inzetten van de ‘donkere middeleeuwen’ veroorzaakt werd door de gewelddadige opkomst van het Christendom. Een triest relaas. Bedenk dan dat de basis van de christelijke religie gelegd werd in die tijd, toen is bijvoorbeeld de Drie-eenheid bedacht, is ook vastgesteld welke boeken en brieven het ‘Woord van God’ waren.
Ik voel een soort diepe plaatsvervangende schaamte bij het lezen van deze ellende. Ik ben opgegroeid in een gereformeerde omgeving, inclusief school, daar werd de christianisering van het Romeinse rijk als een zegen gezien en hoorden we veel martelaarsverhalen.
Lees hier het verzoek van Libanius (een ‘heiden’) om bescherming van de keizer

 

The Darkening Age by Catherine Nixey

View all my reviews

Meeting Jesus Again for the First Time – Marcus Borg

Na lezing van het boek denk ik dat de titel niet overdreven is. Een erg goed boek. Hij geeft weer wat ik zelf al vanaf mijn puberteit dacht: geen fysieke opstanding, Jezus is niet God, maar een man met een  vast vertrouwen in- en een intieme relatie met- God. Borg besteed veel aandacht aan de ontwikkelende theologie binnen het vroege christendom, en de cultuur in Jezus’ tijd. Veel daarvan wist ik al wel, maar er zijn nog nieuwe aandachtspunten bijgekomen.

Hij probeert het christendom in een ander kader te plaatsen zodat het voor veel mensen, waaronder ikzelf, weer een nieuwe glans krijgt. Want er is veel onderzoek gedaan naar bijvoorbeeld de historiciteit en betrouwbaarheid van de Bijbel en daar is heel wat over te zeggen (ditzelfde proces is ook gaande met de Koran) . Maar wat moet je daarmee als christen die zeer Bijbel getrouw is opgevoed in de zin dat alles letterlijk Gods woord was? Met name die groep kan blij worden van dit boek.

 

Goodreads

De Dordtse Leerregels dichterbij gebracht – ds E. Koop

Een naar mijn idee gedateerd boek. Één van de meest gruwelijke geschriften van de protestantse kerken in Nederland. Ik kan me niet vinden in de stellingen over de zogenoemde uitverkiezing. Volgens deze leer is de hele mensheid zondig en slecht en valt onder Gods toorn. Er moet dan ook gestraft worden. Jezus, Gods zoon ondergaat die straf. Iedereen die dat gelooft zal behouden worden. Maar dan de angel: niet iedereen gelooft, niet iedereen is uitverkoren.  God bepaalt wie wel en wie niet. De teksten die allemaal aangehaald worden,  zijn mijns inziens poly interpretabel en moeten in de context gezien worden. Het lijkt mij erg fout om mysteries zò strak te omschrijven en als dogma en belijdenis te poneren. Het niet aannemen van deze belijdenis leidt onvermijdelijk tot eeuwige verdoemenis. Niet slechts een paar miljoen jaar ofzo, maar eeuwig! Ik heb gelezen tot bladzijde 30 en ben toen gestopt. Let wel, dit boek gaat òver de Dordtse Leerregels, de schrijver brengt ze op zijn manier dichterbij. Maar bij mij werkte zijn betoog precies andersom.
Voor wie de DL wil lezen, kan op diverse plekken terecht, o.a. HIER voor een PDF.