Tagarchief: geschiedenis

Das Schweigen der Götter – Andreas Otter

Het verhaal begint met Arna, een Noorse vrouw, die beschuldigd wordt van de moord op een man die haar verkrachten wilde. Ze vraagt de beslissing van Odin, dwz een gevecht tussen haar en haar aanklager. Dit wordt toegestaan. Ze verslaat de aanklager, maar wordt desalniettemin gebrandmerkt. Ze is een vrouw en de rechter heeft ook al eens een aanrandingspoging gedaan…
Dan komt Henrik in het verhaal. Hij woont op een boerderij bij zijn ouders en zus. Er is vaak honger. Ze leveren vis aan het klooster dat overvallen wordt door Noormannen. Henrik wordt gevangen genomen. Eenmaal in het dorp van de Vikingen aangekomen, wordt hij geplaatst bij de familie van de man die hem gevangen nam. Einar is zijn naam.
Hij wordt gedwongen tegen een medeslaaf te vechten, hij wint dat ternauwernood. De Noormannen merken dat het christendom snel groeit, hebben er last van. Ook Noormannen bekeren zich en gevangen monniken zijn steeds moeilijker als slaaf te verkopen.

Het verhaal gaat naar  Juta, die in het huis van ene Albéric woont. Een viezerik, hij heeft haar als slavin gekocht.

Ondertussen breekt er in het Noorse dorp een infectieziekte uit. Er sterven veel mensen. Sommigen denken dat de christenen of de christelijke god er achter zitten. Hij wordt zelf ook ziek, maar geneest. Jonki, de zoon van Einar sterft. Alle monniken worden gedood.

Juta is verkocht aan een Engelse Lord, ze moet zijn klanten bevredigen.Na ernstige mishandeling en bestraffing door haar meester, ontsnapt ze met twee andere slaven, een sterke man en een vriendin. Ze worden opnieuw gevangen en doorverkocht. Volgens dit boek was de slavenhandel in de middeleeuwen zeer levendig. Officieel mocht het niet (niet christelijk) en dus gebeurde het des nachts, op afgelegen plekken).

Het dorp van Henrik wordt door andere Noormannen overvallen. Die aanval wordt afgeslagen, mede dankzij Henrik. Zijn status stijgt enorm. Na afloop vertelt de zieneres, de völva, dat Einar naar het westen moet varen. Henrik moet mee.

Juta vlucht met haar vriendin en de andere slaaf naar het noorden. Ze worden uiteindelijk gevangen door een andere slavenhandelaar. Die biedt ze te koop aan op Shetland. En hoewel dat officieel christelijk is, gaat de slavenhandel gewoon door, maar dan ’s nacht. Ze worden gekocht door de noormannen van Henrik. Ze zeilen naar IJsland. Dat is ook christelijk, maar daar merk je weinig van. Veel opportunisme. Daarna gaat de reis naar Groenland. De Noormannen weten dat het bestaat. Hun slaven geloven er niet in.
Maar ze bereiken Groenland en worden ontvangen door een monnik. De lokale baas is christen en wil ze bekeren. Niet vies van slaven. Vraagt veel geld. De Noormannen gaan hun eigen plan trekken. Terwijl ze verder trekken, moorden ze een compleet eskimodorp uit. In volgende (christelijke) Noorse nederzetting is dit al snel bekend, ze worden opgepakt en gedwongen de reis naar Amerika te maken. Eén Noor is daar geweest. Juta gaat mee.
Na een moeilijke reis komen ze aan, ontmoeten inboorlingen en al snel is er een heel dorp uitgemoord.
Dat blijft niet zonder gevolg. Een dag later worden ze zelf gevangen genomen, een aantal noren wordt op gruwelijke wijze gedood. Uiteindelijk weten ze te ontsnappen. Een Indiaanse slavin gaat mee en introduceert hen bij haar eigen volk.

Vanaf hier vertel ik niet verder. Het is een tamelijk dik boek, goed geschreven, het blijft boeien. Aanrader!

Ganesha in Silicon Valley – Petran Kockelkoren

Ik kwam op de titel van dit boek tijdens een klooster retraite in Thuine, ik kocht het boek onmiddellijk, het duurde echter 9 maanden voor ik er aan toe kwam.  De introductie is tamelijk vaag zoals schrijvers die vooral de indruk willen geven ‘literatuur’ te schrijven. Dat blijft de eerste twee hoofdstukken zo. Je krijgt geen benul waar het over gaat. Wat is een mythe in zijn beleving? Dat verandert in hoofdstuk 3, dat gaat ergens over.

Kockelkoren onderscheidt drie soorten mythe:

  1. Oorsprongs mythen
  2. Transitieriten
  3. Machtslegitimatie

Het gaat hier over de constructie van het ‘innerlijk’. Het besef dat we allemaal een particulier ‘innerlijk’ hebben is pas van de laatste 400 jaren, het begon met René Descartes (1596-1650), hij wordt beschouwd als de vader van de ‘objectiverende kennisvergaring’. Dat wel zeggen, zonder gevoelens.

Ik sla nu een stuk over, concluderende dat het ‘Ik denk, dus ik ben’ de oorsprong was van het particulier innerlijk. Na een stuk over de ‘camera obscura’ volgt de uitspraak het scherm van de smartphone de toegangsweg vormt voor ons verstaan van de wereld. Want: via de ogen wordt een plaatje van de wereld in ons brein geprojecteerd dat wordt afgelezen door een homunculus.

Andere onderwerpen die wel interessant zijn, zijn oa de vraag wat een volk precies is en welke rol allerlei uitvindingen daarin spelen, bv de ontwikkeling van de strijdwagen. De laatst bekende veldslag die werd uitgevochten met strijdwagens was in 1275 BCE door de legers van Ramses II en Muwetallis II van Hatti. Daarna werden nieuwe oorlogstactieken ontwikkeld. Democratie ontstond door zoiets. De Griekse hoplieten bijvoorbeeld waren zelfstandigen, ze betaalden hun eigen wapenrusting, trainden vrijwillig. Dit gaf ze ook een stem in het beleid.

Verder: de Laconische glimlach van de Boeddha, De rol van Plato en het bestaan van een klassenmaatschappij.

Etc. etc. zou ik zeggen. Zeer de moeite waard, maar dit lees je niet in een paar avondjes uit.

Het visioen van Constantijn – Jona Lendering

Gelezen als eboek. Hoe ontstond het verhaal over het visioen van Constantijn vlak voor de slag bij de Milvische brug? Om daar iets zinnigs van te zeggen moet je verdiepen in de cultuur van die tijd, de politiek, de religies. De schrijver doet dat uitputtend, waarbij hij ook regelmatig aangeeft hoe betrouwbaar een en ander is. Het is handig om tijdens het lezen af en toe even een schemaatje te maken van de familierelaties, maar ook een kaartje bijhouden wie waar zat en wat deed. Veel aandacht wordt besteed aan de ‘lofredenaars’, mensen die bij bepaalde gelegenheden politiek correcte redes hielden waar je weer allerlei informatie uit kunt halen die overigens niet altijd, of meestal niet, klopt. De conclusie lijkt dat Constantijn best wel een droom of een visioen gehad zal hebben, of een waarneming die hij op zijn manier interpreteerde. Het lijkt erop dat hij aan het begin van zijn carrière zich richtte op Apollo, de zonnegod. Daar hoorde een bepaald symbool bij, ‘P’, met of zonde X door het pootje. Dit is waarschijnlijk het teken dat zijn soldaten op hun schilden aanbrachten en dat later in de verhalen is omgevormd tot een kruis. Constantijn lijkt niet in één keer bekeerd te zijn, maar ging hoe langer hoe meer sympathiseren met het christendom. Daarbij wordt opgemerkt dat in die tijd niet iedereen een exclusieve bekering had, dat wil zeggen dat oude goden niet werden ‘afgezworen’. Ze gingen prima samen. Aan Christus werden de eigenschappen van de Zonnegod Apollo toegekend.

 

Zie ook ‘Hetvisioenvanconstantijn.wordpress.com

The Darkening Age: The Christian Destruction of the Classical World – Catherine Nixey

Dit boek gaat over de vernietiging van de klassieke wereld door christenen in met name de 6e eeuw. De methoden en praktijken waren dezelfde als die van IS. Tempels werden vernietigd, kunst ook, bibliotheken verbrand, niet-christenen onder zware druk gezet om zich te bekeren. De meeste ‘kerkvaders stonden hier volledig achter. Het boek is niet bedoeld als een aanval op het christendom, maar wel als een bewustwording.
Na dit geschreven te hebben, opent het boek met de vernietiging van de Athena tempel in Palmyra. Het beeld is in deze eeuw weer gerestaureerd en daarna nog een keer vernield door IS met hetzelfde doel. De vroege christenen en de petro-moslims hebben veel gemeen. Het was een tijd waarin de duivel en zijn demonen een tastbare en waarneembare realiteit waren. Het heidendom was het terrein van de duivel en het was dus een daad van liefde om alles kort en klein te meppen.
In het begin, toen de christenen nog niet zo opvielen, werden ze niet al te serieus genomen. Niet zulke slimme of belezen mensen. Celsus heeft een boek geschreven tegen de christenen. Daar is uiteraard niets van overgebleven. Maar zo’n 70% is bewaard gebleven doordat Origenes in een boek probeerde de stellingen van Celsius te bestrijden en daarbij citeerde hij nogal wat. Ik moet zeggen, Celsus had zich goed ingelezen en ik kan me goed verplaatsen in zijn argumenten. Daar wil ik later nog eens op terugkomen.
Een thema dat door christenen gekoesterd wordt, zijn de martelaars. Er wordt altijd verteld dat christenen het in het Romeinse rijk zwaar hadden. Zij werden vervolgd en gemarteld om hun geloof. Dat is niet waar. Nero had een zondebok nodig, dat had niets met geloof te maken en het was na zijn dood onmiddellijk afgelopen. Pas 250 jaren later was het kort durend een probleem, daarna niet meer. Al met al moet de totale vervolgingsduur ongeveer 13 jaren hebben geduurd.
Andersom was de martelaarsdood erg gewild, het gaf je een prima plek in de hemel. Er was een massale doodswens. De overeenkomsten met de huidige radicale petro-islam zijn erg groot!
In de loop der tijd zijn er vele broeierige martelaarsverhalen geschreven, waarvan de meesten niet waar of verzonnen zijn. In die tijd: massale vernietiging, verbranding van boeken, onthoofding etc van mensen. De niet-christenen voelden zich -terecht- ernstig bedreigd. De schrijver suggereert op een zeker moment dat het inzetten van de ‘donkere middeleeuwen’ veroorzaakt werd door de gewelddadige opkomst van het Christendom. Een triest relaas. Bedenk dan dat de basis van de christelijke religie gelegd werd in die tijd, toen is bijvoorbeeld de Drie-eenheid bedacht, is ook vastgesteld welke boeken en brieven het ‘Woord van God’ waren.
Ik voel een soort diepe plaatsvervangende schaamte bij het lezen van deze ellende. Ik ben opgegroeid in een gereformeerde omgeving, inclusief school, daar werd de christianisering van het Romeinse rijk als een zegen gezien en hoorden we veel martelaarsverhalen.
Lees hier het verzoek van Libanius (een ‘heiden’) om bescherming van de keizer

 

The Darkening Age by Catherine Nixey

View all my reviews

Der Hauptmann von Muffrika

Deze zondag was ik in Esterwegen bij het Gedächtnis lager. In het kader van de ‘Friedensdekade’ werd in Esterwegen een documentaire getoond over Willi Herold, ‘der Henker vom Emsland’. Een andere aanleiding de recent uitgekomen film ‘Der Hauptmann’, zie de trailer hieronder.

Ik zag hem op Netflix. Het verhaal is dat deze 20-jarige zich voordoet als een majoor van de Luchtmacht en in Emslandlager 2 bij Aschendorf meer dan 100 gevangenen laat neerschieten. En daar laat hij het niet bij. In de film onstaat het beeld van een jongeman die door anderen gebruikt wordt om de vuile klusjes te doen. Kan waar zijn. Maar er was meer dan dat.20 jaar vòòr deze film is er een documentaire gemaakt: ‘Der Hauptmann von Muffrika’. Daar komt een heel ander beeld naar voren. Zie hieronder:

De film staat in 5 delen op YouTube. Maar om het in Kamp Esterwegen te bekijken is toch anders. Het was er erg vol, deze geschiedenis leeft blijkbaar wel. De maker van de film was er ook.

De Slag van de Somme 1916

Die slag begon op 1 juli 2016 om 07:30 t/m 18 november. De Britse werden geleid door Sir Douglas Haig (1861-1928), Sir Henry Rawlinson (1864-1925), Sir Hubert Gaugh (1870-1963) en Sir William Robertson (1860-1933). Zij hadden Sir John French (1852-1925) gewipt als opperbevelhebber. De Somme was hun vuurproef, ze zouden het beter doen. Echter, de eerste dag sneuvelden 19.240 soldaten, 35.493 gewonden. Haig vond dat het nog wel mee viel. Veel gewonden bleven echter achter tussen beide fronten en gingen langzaam dood.
Haig was nog van de oude stempel, met cavalerie enzo. De anderen waren een beetje realistischer. Maar Haig was de baas…
Allen hadden ze een diepe minachting voor de vrijwillige soldaten uit het arbeidersmilieu. Ze konden dan ook zaken die fout afliepen afschuiven op de slechte kwaliteit van de soldaten. Inferieure kwaliteit. Het tegendeel bleek het geval. Er begon een grote beschieting voorafgaande aan de aanval. Het was slecht materiaal met granaten die te snel waren gemaakt. Het uiteindelijk effect was bijna nul. Het prikkeldraad en de bunkers stonden er nog, op een paar plekken na, waar beter geschut was gebruikt. Zo gaat de beschrijving door, 10.000 gesneuvelden hier, 30.000 daar etc. Het is een weerzinwekkend relaas van generaals die geen binding hadden met hun troepen, slechte communicatie, soldaten die letterlijk als kanonnenvoer werden gebruikt. Halverwege ben ik gestopt, ik had er geen zin meer in. Ik ga later wel eens verder. Ik ben nu ook bezig met de WW1 serie van Anne Perry, daar worden persoonlijke verhalen verteld, je hebt er dan een realistischer beeld bij.

Goodreads

Angels in the Gloom – Anne Perry

Dit deel speelt voornamelijk in Engeland. Joseph is nog steeds thuis, zijn verwonding geneest langzaam.
Er wordt veel aandacht besteed aan de gevolgen van de oorlog voor de bevolking, vooral de vrouwen. In bijna ieder huis is er wel iemand aan het front. De dominee die zich geen raad weet met de slecht nieuws gesprekken. Vrouwen die enthousiast allerlei taken overnemen in de wetenschap dat ze na de oorlog weer naar huis worden gestuurd.
Al lezende vergeet je dat je al weet hoe het afloopt. Dat is de sterke kant van het boek. Het plot, namelijk dat een geheimzinnige figuur die de Peacemaker wordt genoemd, de wereld wil opdelen in een brits en een duits imperium om eeuwige vrede te bereiken, valt eigenlijk buiten de verhaallijn. De Peacemaker heeft zijn tentakels overal. Duitsland mag niet verliezen, dus saboteert hij munitietransporten, stimuleert onvrede tussen de VS en Mexico, vermoord een Britse ingenieur die bezig is een wapen tegen onderzeeërs te ontwikkelen. Dat laatste in de buurt van Joseph, de herstellende priester. Er wordt een moord gepleegd in zijn omgeving, een wetenschapper die betrokken was bij het nieuwe, geheime wapen. Hij had een buitenechtelijke relatie. Moord door jaloerse echtgenoot? Duitse spion? Er lijkt een derde partij aan het werk. Wie? Waarom? Matthew wordt gedetacheerd naar een marineschip om de mogelijke Duitse spion op te  sporen. Hij maakt kennis met de gruwelijkheden van een zeeslag. Vanaf hier kan ik eigenlijk niet verder vertellen zonder het verhaal te onthullen.
Het is een goed boek, een verhaal dat je in het begin van de 20e eeuw zet.

Gods Philosophers – James Hannam

Wetenschap in de Middeleeuwen. De schrijver keert zich behoorlijk fel tegen alle lieden die de Middeleeuwen beschrijven als ‘duister, achtergebleven, stilstand’ etc. Deze terminologie komt met name uit de 17e eeuw en dan met name van protestantse zijde, waar men de katholieken allerlei vervelende zaken wil aanmeten. Feit is dat de Katholieke kerk geen probleem had met natuurfilosofisch onderzoek, want dat was het meestal. God had alles geschapen en was zelf niet gebonden aan natuurwetten. Maar Hij had zijn schepping zò gemaakt dat die bestudeerbaar was voor mensen. Zo kon je meer over God leren. Zowel in de Islam als het Katholieke Christendom was dit het uitgangspunt. De vrijheid van denken was groot, maar je moest niet in Theologisch gebied komen. Bijvoorbeeld de ‘atoomtheorie’ botste met de transsubstantiatieleer en werd dus aan banden gelegd. Er zijn maar weinig geleerden verbrand. Het ontleden van een lichaam gaf ook geen problemen. Vesalius werd niet verbrand, Servet wel, die was ook anatoom, maar werd door Calvijn (protestant) verbrand vanwege zijn ideeën over de triniteit. Het verhaal van Gallileo die met de brandstapel werd bedreigd als hij zijn stelling niet zou herroepen, ligt wat subtieler. De twist ging niet alleen over zijn astronomische denkbeelden, maar ook hoe hij de paus (Urbanus VIII) te kijk zette in één van zijn boeken. Katholieken waren gewend om Bijbelteksten niet altijd letterlijk te nemen. In de Middeleeuwen werd dus veel vooruitgang geboekt in de wetenschap, er werden veel uitvindingen gedaan. De Universiteit werd uitgevonden. De Zwarte Dood bracht een kentering in de ontwikkeling teweeg. Wat men in de Middeleeuwen vrijwel niet deed was experimenteren. Men schreef over wat men zag of meende te zien en verder was Aristoteles toch wel de verkondiger van de waarheid, ook als het niet klopte.

Interessant is de rol van het Latijn als lingua franca voor geleerden. Zij konden uit ieder land in Europa naar een andere universiteit trekken en gewoon in het Latijn verder argumenteren. De mobiliteit van geleerden was bijzonder groot. En alles was Katholiek, dat maakte het leven ook wel overzichtelijk. De rol van het Latijn als levende taal viel snel weg in de zg. Renaissance. Men vond het Latijn ineens plat en boers en het moest allemaal weer terug naar het ‘zuivere’ Latijn (dat waarschijnlijk nooit door iemand werd gesproken).
Hierboven heb ik alleen de algemene strekking van het boek weergegeven. De schrijver gaat plezierig diep in op allerlei ontwikkelingen uit die tijd. De middeleeuwers waren niet gek, er werd van alles ontwikkeld. Maar het was een gewelddadige tijd. Mensen werden meestal niet oud, stierven aan onbegrepen ziekten, werden uitgebuit door onbereikbare heersers, moesten meevechten in allerlei oorlogen. Je kunt alleen maar blij zijn dat je niet in die tijd leeft.
Een van de betere boeken!

Die Tochter des Klosterschmieds – Peter Dempf

Ergens in de vroege Middeleeuwen, ten tijd van Karel de Grote, heeft graaf Ewalt Pfaffenstein een leen aan de Moezel. Daar hoort ook een groot klooster bij. In het kasteel werkt een smid. Zijn vrouw is overleden, hij heeft één dochter. Als de graaf terugkomt van de oorlog is hij woedend op de smid omdat zijn zwaard in de strijd is gebroken, hij laat de rechterhand van de smid afhakken. De smid overleeft en wordt nu smid in het klooster waar zijn dochter het zware werk moet doen. Ze wordt erg goed in het vak. Maar een vrouw als smid? Kan nooit goed zijn. En een zwaard dat door een vrouw is gesmeed? Niet gebruiken, dat is god verzoeken. Maar ze maakt een zwaard zoals nog niet eerder is gemaakt. In staat om elk ander zwaard te breken. Als de zoon van de graaf dat ontdekt, wil hij haar geheim stelen. Ze vlucht.
Het is een goed geschreven, spannend historisch verhaal. De verhoudingen tussen volk, kerk en adel komen goed naar voren. De persoonsbeschrijvingen zijn voldoende voor het verhaal. Wat er mijns inziens niet echt in past is de grote gevaarlijk hond die gered word door Ulfbertha (de dochter) en nu zo dankbaar is dat hij haar altijd volgt en redt. Hij begrijpt ook gecompliceerde opdrachten. Dat even terzijde, ik vind het een mooi boek, een aanrader!
Gelezen in het Duits.

Een bijzonder interessant boek in goed te volgen Duits. Hier kun je geen samenvatting van geven zonder het boek zelf over te schrijven. De cultuurgeschiedenis van het Christendom. Hoe het kwam, hoe het ging, waarom en hoe men kerken ging bouwen, de verschillende christelijke stromingen. De invloed van de Karel de Grote op het latijn, boeken en universiteiten. Het christelijke geweld tegen ketters en Waldensers. De heilige oorlogen waarvan de Kruistochten slechts en voorbeeld waren. Ook de oorlog tegen de Katharen was een heilige oorlog, evenals de oorlog tegen Engeland met de Armada. En vooral: enzovoorts. De schrijver laat zien dat gebeurtenissen en stromingen niet los staan van elkaar. Of het nu gaat om de architectuur van kerken, schilderkunst, reformatie of  de 30-jarige oorlog. De ‘Geschiedenis’ eindigt in de 20e eeuw.

Een absolute aanrader