Tagarchief: katholiek

Franciscus van Assisi: Het verhaal van de drie gezellen

Geschrift waarin de ‘drie gezellen’ (Leo, broeder Angelus en broeder Rufinus) hun herinneringen aan Franciscus hebben gebundeld. Ze herhalen niet wat eerder door Thomas van Celano is opgeschreven, maar streven juist naar aanvulling. Veel nieuwe details in dit geschrift verlevendigen dan ook ons zicht op Franciscus en de begintijd van zijn Orde. De drie gezellen waren vertrouwelingen en gezellen van Franciscus in de periode van rond 1210 tot aan zijn dood in 1226. Ze schrijven als ooggetuigen, maar benutten ook gegevens die ze van andere broeders hebben vernomen.

Tot in de 60er jaren van de 20e eeuw is de echtheid betwijfeld. In dit verhaal (dat niet helemaal chronologisch is) is Franciscus bijzonder, gevoelig, beleefd, optimistisch en een groot verkwister. Hij is dol op aandacht en wil graag ridder worden en oorlogsheld.

Langzaam maar zeker maakt God hem duidelijk dat hij een andere weg moet bewandelen.  Hij gaat daar heel ver in, hij is een extremist. Ik lees hier voor het eerst dat hij ook een broer had. En dat er een priester was bij de vervallen kerk van de H. Damianus die voor hem zorgde. Er worden verschillende verhalen over zijn leven verteld. Hij had een behoorlijk netwerk richting belangrijke clerus. Dat maakte dat hij de kerkelijke aristocratie relatief makkelijk kon benaderen.

Al met al een erg katholiek, middeleeuws verhaal dat een redelijk beeld geeft van de avonturen van de eerste broeders.

Franciscanessenklooster in Thuine, maart 2015

Eén of twee keer per jaar ga ik met mijn OFS gemeinschaft uit Assen naar het klooster in Thuine, Duitsland. Het is daar altijd goed toeven. Thuine ligt net als Heede in het Emsland, zo ongeveer 85 km van mijn huis. Het was nu nog in de 40-dagentijd, dan worden de beelden en het grote mozaiek in de kerk met een doek bedekt, een gordijn in geval van het mozaiek. Er is voldoende tijd voor ontspanning en contemplatie, daarnaast wordt het weekeinde besteed aan een thema, in dit gevalhet leven en werk van de filosoof Gabriel Marcel (1889-1973). Onder de link vind je wel enige informatie over zijn leven en denken.
Wat mij uit het hart is gegerepen is het citaat uit ‘Om de menselijke waardigheid’ van G.M., dat weer een citaat uit ‘Penseés’ van Pascal is: 

‘Ik zie die eindeloze diepten van het heelal mij omvatten, en ik zie mij geplaatst  in een hoekje van die onmetelijke uitgestrektheid, zonder dat ik weet waarom ik juist hier ben geplaatst en niet ergens anders, noch waarom de kort spanne tijds die mij is gegeven om te leven, mij juist op dit punt is toegewezen en niet op enig ander punt in de eeuwigheid die aan dit ogenblik is voorafgegaan, of in die welke nog zal volgen.  Ik zie aan alle kanten slechts oneindigheden die mij insluiten als een atoom en als een schaduw, welke slechts een ogenblik zichtbaar is om dan nimmer weer te keren!’

 

Erg mooi is ook het gedicht van Rutger Kopland
dat in het kader van dit thema aan de orde kwam:
 
Onder de appelboom
 
Ik kwam thuis, het was
een uur of acht en zeldzaam
zacht voor de tijd van het jaar,
de tuinbank stond klaar
onder de appelboom
ik ging zitten en ik zat
te kijken hoe de buurman
in zijn tuin nog aan het spitten
was, de nacht kwam uit de aarde
een blauwer wordend licht hing
in de appelboom
 
toen werd het langzaam weer te mooi
om waar te zijn, de dingen
van de dag verdwenen voor de geur
van hooi, er lag weer speelgoed
in het gras en verweg in het huis
lachten de kinderen in het bad
tot waar ik zat, tot
onder de appelboom
 
en later hoorde ik de vleugels
van ganzen in de hemel
hoorde ik hoe stil en leeg
het aan het worden was
 
gelukkig kwam er iemand naast mij
zitten, om precies te zijn jij
was het die naast mij kwam
onder de appelboom, zeldzaam
zacht en dichtbij
voor onze leeftijd.

 

Rutger Kopland, Verzamelde gedichten, 11

Uitvoering in Heede

Vanuit de kerst- en integratiegedachte bezochten wij zondag avond een muziekuitvoering van de Heeder Musikverein. Het was in de kerk, het is een katholieke vereniging denk ik. En daar is een interessant verschil met bijvoorbeeld de ‘Gereformeerd Vrijgemaakte kerken (tegenwoordig GKV). Daar had je ook regelmatig dit soort uitvoeringen, maar dat was ook wel een gemeenschaps gebeuren. Pauze, koffie, koek, dat soort zaken. En vooral, voor dat het allemaal los ging was de hele kerk vervuld van stem geluid. Klepperdeklep en blabla.
Zo niet hier. We kwamen een kwartier van te voren binnen, in doodse stilte. Het orkest zat er al en keek in stilte voor zich uit. Er werd geen woord gesproken, de stilte werd af en toe verbroken door een jengelend kind. De mensen die binnenkwamen knielden even alvorens zij de bank inschoven.
Hier is denk ik een groot verschil tussen Katholieken en Protestanten in het algemeen. Voor een Protestant is een kerkgebouw een gebouw. Punt. Dat kun je ook voor allerlei andere doeleinden gebruiken. Als er te weinig geld is desnoods voor een popconcert.
In het Katholieke is het kerkgebouw een soort tempel, plaats waar ‘Lichaam van Christus’ ligt opgeslagen, waar de vieringen plaatsvinden. Voor geen enkel ander doel dan dat wordt het gebouw gebruikt.
Typisch Duits is wel (of typisch Heeders?) is dat de hoekplek van en bank automatisch betekent dat je geacht wordt naar het midden toe op te schuiven. Moet je in Nederland maar voorbij de hoekzitter struikelen, hier schuif je op.
Het optreden was overigens wel grappig.