Tagarchief: science

New Scientist 3311 (engels) – 05.12.2020

Artikel ‘Our restless minds’.

In onze hersenen zijn er circuits die betrokken zijn bij ‘Empathie’  en bij ‘patroon/systeem’ herkenning. Dit ontstond ruwweg zo’n 100.000 jaar geleden om pas goed op gang te komen in de laatste 40.000 jaar. Er vindt dan een sterke toename plaats van allerlei artefacten bij archeologisch opgravingen. Denk aan uitvindingen als de speer, pijl en boog, de fluit. Dit heeft volgens de schrijver een genetische basis en lijkt dus een evolutionaire verbetering. Oudere mensensoorten hadden minder gereedschap en andere cultuur uitingen.

De empathie omvat cognitieve empathie (theory of mind) en affectieve empathie. Bv sieraden draag je omdat je denkt dat andere mensen die mooi vinden (en misschien wel jaloers zijn). Maar om ze te kunnen maken is er meer nodig.

Bij patroonherkenning gaat het in feite om de waarneming dat gebeurtenis A het gevolg B heeft. Indien A, dan B. Voer dat door en uiteindelijk maak je gereedschappen. Mensen hebben zowel empathie als systeemherkenning. Dat varieert van bijna uitsluitend empathie tot bijna uitsluitend systeemherkenning. Hoe meer systeemherkenning, hoe meer ‘autistiforme trekjes’. Je ziet dit vooral bij natuurwetenschappen, techniek, wiskunde etc. Hoe hoger hun ‘systeemscore’, hoe beter ze in deze disciplines zijn.

De schrijver heeft in 2017 voor de VN een betoog gehouden waarbij hij aandacht vroeg voor ‘hypersystemizers’ die het vaak sociaal erg moeilijk hebben, maar die wel een belangrijke rol in de wetenschap spelen. Met name zij zijn verantwoordelijk voor uitvindingen en vooruitgang, aldus de schrijver.

Artikel ‘Mindset’

Mindset, overtuigingen zijn bepalend voor het ervaren van situaties. Als voorbeeld wordt de Noorse winter genoemd. Vele noren vinden dat een mooie tijd met allerlei leuke eigenaardigheden. Niet  Noren die daar moeten verblijven denken daar anders over en dat maakt dat het een vervelende tijd is.

Artikel Vulkanisme op andere planeten in het zonnestelsel.

Dat komt tamelijk veel voor met verschillende oorzaken. Vulkanen zijn een teken dat een planeet/maan geologisch actief is. De kansen dat daar leven is of ontstaat nemen daardoor toe.

Het Higgs deeltje -Goovert Schilling

Het was geen handige zet om dit boekje meteen na ‘Het Trillende Universum’ te lezen. Veel van de inhoud van dat boek kwam terug in dit boek. Het totaal aan informatie over het Higgsdeeltje dat ik zocht, paste makkelijk op een A4-tje. De schrijver weet overigens het hele verhaal wel duidelijk te brengen.  Het Higgs deeltje ondervindt weerstand in het Higgs veld. Tja…

De schrijver begint met een uitleg over de kleinste deeltjes, 17 maar liefst. Wat zijn hun eigenschappen, wat is hun rol in de materiële wereld zoals wij die dagelijks meemaken. Er wordt een schema gegeven, maar dat is voor een goed begrip iets te karig. Dit zijn dingen waarbij plaatjes ter verduidelijking toch een belangrijke kunnen rol spelen.

Er zijn vlgs de schrijver 12 basisdeeltjes:

  • 6 quarks die aan elkaar klitten
  • 6 leptonen die meer solitair zijn electron, muon, tau en hun neutrino’s
  • quarks en leptonen zijn fermionen
  • Er zijn 4 kracht deeltjes: foton (electromagetische kracht), gluon (sterke kernkracht), W en Z boson (zwakke kernkracht)< ze worden ook wel  Bosonen genoemd.
  • Quarks en leptonen vormen de materie, bosonen zorgen voor de nodige krachten
  • En dan is er ook nog het Higgs boson, dat geeft massa.

De schrijver slaagt er wel in om een globaal beeld te schetsen. De kleinste deeltjes zijn eigenlijk kleine trillende snaartjes, de trillingsfrequentie bepaalt het type deeltje. Dan heb je ook nog membranen. Een en ander speelt zich af in gemiddeld 11 dimensies. De theorie is volledig wiskundig. De voorspellende waarde is vrijwel nul, er zijn oneindig veel varianten. De theorie vreet veel energie en levert bitter weinig op. Het doet me denken aan de eerste astronomen die ook de planetenbanen als strikt wiskundige schoonheid zagen, perfecte cirkels. Dat bleek uiteindelijk ook meer chaotisch te zijn dan gedacht.
Het boek schetst een globaal beeld over snaartheorie, na lezing heb je ook een globaal beeld van de theorie. Leuke onderwerpen vond ik het antropisch principe en het mogelijk bestaan van meerdere universa.