Tagarchief: Steentijd

Zwaarden, paarden en ziektekiemen – Jared Diamond

ZwaardenPaardenDit boek leende ik van een kennis. Het is alweer zo’n 20 jaren geleden geschreven. De ondertitel luidt: ‘De ongelijkheid in de wereld verklaard’. Daar gaat de schrijver mee bezig en draagt een grote hoeveelheid feiten aan. Het is niet mogelijk om al die feiten in deze korte beschrijving weer te geven. De essentie is eigenlijk dat het één tot het ander leidt.
De eerste stappen zijn het moeilijkst, maar waarom wordt die wel hier , maar nooit daar gezet (of andersom)? Bijvoorbeeld landbouw en veehouderij. Als je landbouw wilt plegen, heb je gewassen nodig. Er moeten in jouw buurt dus gewassen zijn die zich laten cultiveren. De meest bruikbare gewassen groeiden in de ‘Vruchtbare Halve Maan’ in het Midden Oosten. Ook de makkelijkst te domesticeren dieren waren daar. En dus gebeurde het daar. Als er meer voedsel wordt verbouwd, zijn er ook meer mensen die zich met andere zaken kunnen gaan bezighouden. Je krijgt andere ambachten, steden kunnen ontwikkelen enz.
Het blijkt ook dat uitvindingen zich makkelijker van oost naar west (of andersom) verplaatsen dan van noord naar zuid. Het gevolg was dat in het Euraziatische continent vele uitvindingen snel verspreid raakten. Bijvoorbeeld ook het schrift. Dat was een heel moeilijke uitvinding die slechts 2x is uitgevonden (mogelijk 3x). Maar als het idee er eenmaal is, dan zoiets zich snel verspreiden, ook al is het alleen maar het idee, zonder concrete voorbeelden.

Maar heb je geen gewassen om te verdelen of dieren om te domesticeren, dan gebeurt dat dus ook niet en zal de ontwikkeling van zo’n groep anders zijn. In sommige streken op de wereld werden in de vorige eeuw nog stenen gereedschappen gebruikt die zo primitief waren dat ze 15.000 jaren geleden op het Euraziatische continent al niet meer werden gebruikt.

In deze trant gaat het boek verder en leidt tot boeiende inzichten en vooral ook veel weetjes. Het is in ieder geval niet zo dat sommige mensengroep dommer zijn dan andere of meer geneigd tot abstractie. Als je een groep die nooit een paard heeft gezien, paarden geeft, dan weten ze die in korte tijd te gebruiken. En zo is het eigenlijk met alle vindingen.
Het boek is een echte aanrader!

Vuurplaats in Steen – Jean Auel

coverDeel 5 uit de serie Aardkinderen. Ayla, de hoofdpersoon, wordt als klein kind gevonden door Neanderthalers (‘platkoppen’). In deel 1 groeit ze daar op en krijgt daar ook een kind. Ze blijkt in veel dingen beter te zijn dan de platkoppen, in sommige ook niet. Ze leert er in ieder geval hun gebarentaal. Ze loopt weg, de wijde wereld in. Daar beleeft ze allerlei avonturen, voedt een leeuw op etc. Ze leert Jondalar kennen die een verre tocht heeft gemaakt en nu weer naar huis wil. Ze wordt verliefd op hem en gaat mee. Over die tocht gaan de boeken.
De meeste boeken uit deze serie heb ik gelezen. De eerste was leuk, ook wel spannend. Langzamerhand gaat het geheel over in een uitgebreide beschrijving van de omgeving. Zeer uitgebreid. En dat is ook wel interessant, maar je hebt gauw de neiging om er overheen te lezen. Het verhaal trekt toch iets meer. Als je omgevingsbeschrijvingen eruit haalt, dan zou het boek zeker de helft dunner zijn, waarschijnlijk meer. Het is ook wel een gezellige boel daar in die steentijd. Aardige mensen overal. De sex is ook geweldig, althans de beschrijving daarvan laat niets aan onduidelijkheid over. Maar ze hebben nog steeds niet door dat daar kinderen van komen. En die Jondalar en Ayla dat is me toch wel een stel. Ze vinden het één na het ander uit. Dieren temmen, vuurstenen, speerwerpers, paardrijden etc.
De schrijfster maakt de indruk zich diep in de materie te hebben ingewerkt. Met als gevolg dat de achtergrond het verhaal gaat overstijgen. Ik ga zeker niet aan deel 6 beginnen.
Tenzij ik mij wil verdiepen in grotten van 10.000 jaren geleden.